گؤزه ل اورمو گؤلوم منیم       فرهاد جوانبخت قولنجی

"اورمو گؤلو اول آللاه آد اولسون                         

کؤنلوموزده  دائیم آللاه یاد اولسون                                        

آذربایجان میللتیمیز شاد اولسون

خوش دوشونک خوش چالیشاق خوش بیلک

بیر-بیر ائیله خوش دانیشاق خوش گولک"

اورمو گؤلو، نه گؤزه ل یارینمیسان . نه گؤزه ل خالقیمیزین دیلینده سؤزله رن یئر آچمیسان . بیر اؤزه ل ائلین اوره گی اولوبسان کی اوره گ سیز یاشاماق هئچ اولارمی ؟ یانینداکی آغ دوزلار سنین یاشلی و باش آغارماقین گؤرسه دیر.

سنه تؤکوله ن سولاری دا گؤردوم؛ سئوینمک ده بو قدر؟ ایستمک ده بوقدر؟ داشلی داغلارین اتگینده ییغیلیب ، یوللاری اوستونده کی هر نه ایله ساواشیب و بونا گووه نیرله ر کی سنه چاتاجاق لار.

سنین داشدان اولان عثمان یومراغین ، بیر میللتین وحدت یومراغینین نیمادی دیر.

نئچه میلیون قوللارین لا بیر یاندان قارا دنیزه و بیر یاندان خزر دنیزه یاپیشیسان و اوجا بویون لا ، بو آرانین آیله سینین باش حافیظی سان.

محبت و صفان نه اؤزه ل دیر کی هر یاندان اینسانلاری چئوره یه ن دولدوروسان؟ عشقین نه درین لیک ده دیر کی قلم لرده ، شعیرلرده ، و آشیق لارین سازیندا خوشجا آدین وار؟

دده کاتیب گؤزه لجه دئییب : « بوتون آذربایجان سنین دیر » بوتون آذربایجانداکی یاشییان ائلله ر سنین دیر.میللت اویاقدیر چون سن اویاقسان . بیر قوجامان یاشلی حایات سان کی حایاتی اؤیره نمه گی اؤیره دیرسن . جانا جان ، هارایا هارای ، دوستا آلقیش و دوشمانا قیلینج چکیرسن . دده کاتیب منظومه سینده کی سئوگینی سنده ن باجاردی و خالق ایچینده کی یاییلمیش سؤزله رینی سنین اوچون پایلادی.

آوقان داغی سولارینی سنه آخدیریر تا بلکه بویونو داها آرتیرسین و گؤزه للیک له رین ان یاخشی گؤرسون .

آراز چایی گئده-گئده گؤزو سنده و آرزوسو سنه یئتیرمک دیر .اؤزونو داشدیریر تا بلکه سنه بیر یول آچسین.

اورمو گؤلو،« بالدان شیرین دوزون وار »؛ سنین سویون اؤزگه لره ( انگل لره ) بیر اود کیمی گؤزله رینه سانجی تؤکه ر .آما بیزلره سویون بیر درده درمان علاج دیر ، سیخیلمیش اوره ک لره دایاق دیر ، مملکت عاشیق لارین سئوگیسینی آشکار ائدن چیراغ دیر.

میللت چکه ن شادلیق لاری و آجی لاری سن ده حیس ائدیرسن . چون کی سنه تؤکوله ن چایلار ، همن بو ائلین ایچینده ن کئچیب ، شهرلره و کندلره  آیاق قویوب ، اونلارین او دوروم لاریندان یویوب و سنه چاتدیریرلار.

شیخ صفی الدین اوشاق لیقیندا سنین اوزون گؤردو ، گوجلو هاوان اورگینده قالدی و گنج لیینده همن سنین عطیرلی هاوان لا ، عود ماهنی لارینی چالیردی . آشیق درویش یالنیز سنین بیر قونشو کند لرینده بؤیودو ، آما نئجه کی سن بوتون آذربایجانین کی سان ، سازینین تئللرینین سسی بوتون آذربایجاندا عشق یئلیینن هر قولاقا چاتدی .

یای گلینجه دگرین داها آرتیق لاشیر ، آدین داها یوکسک له شیر، اتگین سئونلریننن داها گؤزه للشیر . وطن ده کی تانیش قوشلار ساغین لا  سولان دولورلار ، سن له گؤروشوب و دؤیوشلره قوت آلیرلار.

کؤچمن قوشلارین سنه چاتان ذوق لارینی کیمسه دانا بیلر؟ همن بو ذوق اوچون دو کی دئییرله ر قوشلار صف له گئدنده توی توتورلار.

اوزون اتگین هر یانادان ایگیدلر بؤیودوبدور ؛ تبریز ده کی مشروطه قورانلار ، اورمیه ده کی قهرمانلار سن له گؤروشوب و اوزون یوللارا آددیم آتدیلار. انزل دکی قولونجولو قاضی بوزقورد ( مللا بوزو) سنین اؤز قوم لارین اوستونده  قدم لرینی آتا آتا ، سن له آند ایچدی کی اجنبی لری یورددان قاچیدماییب سا ، یاتماسین.

دوغرو دور ، تورپاغ سویوق اولار ؛ آما بیز یاشایان تورپاغ گؤر نه قدر ایستی دیر کی بئلنجی اولادلار بارا گتیریب . آللاه آدی دیللرده ، وطن عشقی کؤنوللرده ، داغدان داغا قاچما نه دیر ؟ داغی داغا چالما نه دیر؟ اون سگگیز امپراطورلوق قورانلار بیزیم بو هارای لی تورپاغ دا بؤیوبلر .همن تورپاغ کی سنین تک شیرین- دوزلو سولارینان قاریشلانیب.

نه آه لار چکیب سن ، نه گؤز یاشلار تؤکوب سن ، جیلولارین جینایت لرینی سن یاخین دان گؤروبسن . ماکی نین ، خویون ، سالماسین شهید لرینی سایا بیلدین دا ؟ قولونجونون کارناسی میللتینین آغری سی فاضلا اولماقا گؤره بیر یارا تک شیشیب دیر.اورمیه نین داردان آسیلمیش قادین لارینی ، الده تسبیح قوجالارینی ، گنج لرینی و اوشاق لارینی اونوتمامیبسان کی ؟ سمیتکونون گؤردوک لرینی  یادیندا ساخلامیسان دا ؟ سولدوزون قاراپاپاق میللتینین اوستونه سیلاح چکنلری تانیدین دا؟ بونلارین هامیسینین شاهیدی سن سن .بیر میللتین نیمادی و فرهنگینی دونیالارا چاتدیرانی سن سن .قادیر آللاه سنی گؤزه لجه یارادیب تا بلکه ائلین گؤزه للیک لرنینین آیناسی اولاسان ، بیر بؤیوک عایله نین موحتشم لیگینی بیر ایشیق تک باخیش لارا چاتدیراسان .  پس اؤلمه ، قوروما ، سویون داها درین لشدیر، تاریخ بویو یاشا ، یاشا گؤزه ل اورمو گؤلوم منیم ...

         "اورمو گؤلو شفقلرین سؤنمه سین

زامان چرخی ضرری ین چؤنمه سین

اؤزگه قوشو سولاریان قونماسین

ائللر گلیب دؤنوب گئدسین دال با دال

سن حئییف سن گئتمه - گئتمه هله قال"

منبع(قایناق):هفته نامه فردای ما (صاباحیمیز) شماره ۳۱۰ ، تاریخ ۱۸ خرداد ۱۳۸۸

دموکراسی اسلامی یا استبد اد

در پی  انتخابات ریاست جمهوری ایران در  شهرهای مختلف جو انتخاباتی به نقطه اوج خود یعنی  باز گذاشتن فضا ،نگیر و نبند تا حدودی-موسیقی های خیابانی و غیره  رسیده است شهرستان اورمیه نیز مثل شهرهای دیگر آذربایجان مملو از پوستر ، پارچه های تبلیغاتی، جوانان انتخاباتی و ستادهایی با جوشش  ضد استبداد در درون نظام آراستگی کلمه جمهوری قرار گرفته است  در خیابانها  ارازل و اوباش  جناب احمدی نژاد  با  عر بده کشی و غرشهای ناپسند غیر اخلاقی مزاحمتهای  جور با جور  برای شهروندان اورمیه ای  ایجاد کرده داند.و صدها  خبر دیگر نیز  از شهرهای مختلف ایران  در این مورد به گوش می رسد که حاکی از فرهنگ غلط مسولان نظام را داراست آیا این شایسته یک ملت و یاشایسته یک رئیس جمهور قرن ۲۱ است آیا زمان قلدری  و چماق کشی تمام نشده آیا  زمان حکومت ارباب رعیتی سپری نشده آیا دروغ  تو این عصر ارتباطات بسی خنده دار  نیست... 

ساری تئل وبلاگ-یندان

دده کاتب ياسيندا....

اخيرا" نماينده بارز ادبيّات شفاهي ترک دده کاتب که در قولونجو مابين سلماس ـ اورميّه ميزيست ؛ سوار بر بال ملائک به عالم علوي پيوست . فرهنگ پروران ، ادبا و فضلاي ترک از اطراف و اکناف پروانه وار دور شمع وجود آن نازنين گرد آمده و در مراسم تشييع و و تدفين آن بزرگوار نغمه ها گريستند. استاد معظّم حاج آقا بيت الله جعفري نيز در همين مراسم به نمايندگي از وبلاگهاي ساری تئل و تبریز فضولی حضور يافت و با نغمه اي دلنشين ياد آن گرامي را عزيز داشت. با درج قسمتي از انعکاس اين خبر در رسانه ها که عينا" تقديم ميگردد از متن کامل شعر استاد جعفري را که شاعر افتخاري ارکستر ساري تئل نيز ميباشند با هم مستفيد ميگرديم: 

دده   کاتب  ياسيندا...

آقای «گفتگوی تمدنها» آذربایجانیها را نفهم معرفی می کند

علیرضا جوانبخت

امروز یک ویدئوی کوتاه را تماشا کردم٬ ویدئوی مهمانی چند آخوند و عده ای کت و شلوار پوش که در جامعه ی سیاسی ایران اصلاح طلب می نامندشان. در این مهمانی محمد خاتمی ـ مشهورترین اصلاح طلب ایرانی و رئیس جمهور سابق ایران ـ با تعریف کردن یک جوک آذربایجانیها را احمق و نفهم معرفی می کند و آخوند دیگری با یک جوک هم تورکها و هم رشتیها را تحقیر می کند (یک تیر و دو نشان).

بعد از تماشای این صحنه شوکه نشدم؛ چون سالها پیش وقتی که آقای خاتمی زبان فارسی را به عنوان میراث مشترک ایرانیان خوانده بود٬ خصوصیات یک فارسگرا را در او دیده بودیم. با اینحال کنجکاو شدم که حامیان او چگونه از این جوک تحقیر آمیز او دفاع خواهند کرد و این بار واقعا شوکه شدم. در سایت بالاترین و یوتیوب کامنتهای دهها ایرانی را دیدم که این ویدئو را «با حال» نامیده و خاتمی را هم به خاطر تعریف این جوک نژادپرستانه مردی «دوست داشتنی» خوانده بودند.

به راستی چه خواهیم کرد؟ روشنفکر ایرانی چه موقع مسئولانه خواهد اندیشید؟ آیا اشخاصی با گرایشهای نژادپرستانه تا ابد خواهند توانست خود را به عنوان بانی گفتگوی تمدنها جا بزنند؟...

http://www.quluncu.blogfa.com/

 

  دده کاتیب دان ، داها آرتیق شعیرلر

(اینجی لی صدف و گونوموز آیدین ، کیتابلاریندان)

 

آردی . ARDI

            آشیق ادبیاتی           

تورک خالق یارادجلیقین ان اؤنملی قولاریندان سایلان آشیق یارادجیلیقی زنگین و بدیعی و مدنی بیر ایرث اولاراق چوخ اۇزاق چاغلاردان بری یاشاماقدا اولوب تاریخ دؤنملرینده بیر چوخ آدلا تانینمیشدیر و تۆرک خالقلارین آراسیندا باشقا-باشقا آدلارلا فعالیت گؤستردیگلرینی گؤرمک اولار.خالق اوخویانلاری تکجه تۆرک میلتینه عاییت اولمادیقی بللی دیر ؛بۆتۆن اسکی مدنیته صاحیب اولان میلتلر آرالاریندا بیر چئشیت تۆرک «آشیق»لارینا بنزر کیشیلر اولمۇشدۇرکی بۇدا بۇهنرین نه قدر قدیم اولدوقۇن گؤرسدن دیر .آردی

(بو یازی ،اسفندیار سپهری،صاباحیمیزهفته لی یی نین یازیجی سینین سیته سیندن گؤتورلنیب)

جومه گونو بایرام آیی نین 23- جو گونونده پیغمبر جنابلارینین دوغوم گونلری له یاناشی آخشام چاغی ساهات 4- دن 6- یا چاغ دده کاتیب رحمت لی یین آنا یوردو و دوغوم کندی یانی قولونجو کندی نین سوننولر مچیدینده نورلا قبری دولو اولانین عبدالرحمان طییار عصریمیزین دده قورقودو ائلیمیزین ادب قایناغی یوردوموزون دین جل عالیمی و خالقیمیزین و اؤزللیک له  تورک دونیاسی نین کولتور دده سی نین کولتوردده سی نین عزیزلندیرمه  قورولتای یی قورولدو. بو قورولتای دا ادب سئور اینسانلار یوردوموزون یاخین و اوزاق ب‍ؤلکه لریندن و اؤزللیک له باتی آزربایجانین شاعیرلری ، یازیچیلاری ، آشیق لاری ،  بسته کارلاری  ، ادیبلری ، اینجه صنت چی لری و تامامیله اونون ایستی ین لری حاضیر اولوب و او قوچامان شاعیرین اونودولماز آدین و یادین دیه رلندیردیلر.عجبا نی یه بو قورولتای سه سیز و صداسیز و تکجه اورمیه شهرینده او رحمت لی یین عزیزلندیرمه سی و اودا ان آز یئرلرده تبلیغات اولوندو منه بیر اؤنملی سورودور. آمما نی یه بو قورولتایا منیم تنقیدیم وار سببین سیز حؤرمتلی یوردداشلاریما ایضاح ائدیرم.بیلیرسیز کی بیزیم ایران اؤلکه میزده تأسسوفله بئله رسم اولوب و یئرینه دوشوب کی اینسانلار اؤزللیک له شاعیرلر، عالیملر ، موغننی لر ، یازیچیلار ، سیاست چی لر ،  کولتور و ادب چی لر ، اینجه صنت چی لر ،  عدالتسیز لیک له موباریزه آپارانلار وحتتا آتا آنالار و باشقا اینسانلار نئجه کی یاشایئش حالیندادیرلار و تخصصوصه مالیک اولان قونولاردا فاعالییت گؤستریرلر یادا دوشمه ییب و بیر کس ده اونلارین کئفلرین و نه کؤهده عؤمور سورمکلرینی سوروشمورلارهئچ هه له هردنده ائهانت ائدیب و اذییت ائدیرلر. آمما ائله کی بو قوچامان اینسانلارا بیر قولای و کدرلی اولای ال وئریر یا دا  یاتار حالا دوشوب و خسته خانا قاپیلاری اونلارین اوزونه آچیلیر و بونلاردان اؤنملی دونیالاری ده ییشیلیر یادا دوشورلر

دده کاتیب ده عصزیمیرین دده قورقودو، آدلی سانلی و ابدی یاشار قوجامان خالق شاعیریمیزشعر مولکونون سولطانی محممد حوسین شهریار کیمی دونیادان کؤچندن سونرا عزیزلندیرمه قورولتایی توتولور. بیر آز چکمییه جک کی شهریار کیمی اونادا دفه لرجه مراسیم توتوب فخره مالیک اولان اینسانین آدی و پیکره سی هر بیر شهه رین خیاوانلارینین و مئیدانلارینین به زه یی اولوب و شکیللری چکیلیب و نئچه نئچه کیتاب و مقاله یازیلیب و یاییلاجاقدیر. شوبهه سیز بونلار اولو اینسانلرین دیه رلندیرمه سینه چوخ لازیمدیر و بئله اینسانلاری دونیایا تانیتدیر ماغا  اؤنملی گؤستریشدیر.آمما ندنسه اونلارین دیرلیق زامانیندا بئله بیر ایشلر گؤرولمور منه بیر اؤنملی و عئینی زاماندا کدرلی قونودور. عجبا نییه بئله بیر قیمتلندیرمه لر دونیانین باشقا یئرلرینده اوز وئرمیر به للی دئییل؟

بلی ؛ بیزیم اؤلکه میزده اینسانلار گؤزلرین یوموب و تورپاغا تاپشئراندان سونرا یادا دوشوب ، و یوکسک سوییه ده قورولتای قوروب و دیه رلندیریلیرلر، اونلارین مدحینده شعرلر دئیلیب ، سؤزلر یازئلیب ، پیکره لر یونتولانیب ، رسیملر چکیلیب ، کیتاب لار یازیلیب وتامامیله دونیایا جار سالینیب و آدلاندیرارلار.

آمما ندنسه اونلارین دیریلیک چاغیندا بئله بیر عزیزلندیرمه ایشلر و فاعالییت  گؤرون مور؟ بونا گؤره دیر کی بیزه" مورده پرست " یا خود اؤلو پرست آدین قویوبلار؛ و منجه دوز سؤزدور.

دده کاتیب دئمیش :

عزیزیم قارا باغلار                یار یارا یارا باغلار

ساغلیقدا قدرین بیلمز        اؤلنده  قارا  باغلار

بلی ؛ دده کاتیب رحمت لیک 84 یاشیندا دونیاسین ترک ائتدی. او رحمتلی یین عؤمرونون یئتمیشدن آرتیق فاییزی ، ادب ، کولتور ، شعر و  دین ساحه سینده و ها بئله بوتون خالقی بیرلی یه   چاغیرماق و آیری اولماماقا دعوت ائتمکده کئچدی. او اوجامان شاعیر جاوان و گنج چاغلاریندا اؤزو دئمیشکن مجازی عئشقیدن حقیقی عئشقه اوز گتیردی و اولو قورآندان ایلهام آلیب عیرفانی و اونلا یاناشی سوسیال و اینتیقادی شعرلر  سویله ییب و و یوکسک سوییه ده فاعالییت گؤستردی. او دونیادان کؤچه نه کیمین ، خالقین قوللوغوندا اولوب و زمانه نین سئخئنتیلیغینی و ساتقینچی و آیریلیق سالان آداملاری  گؤروب اونلارلا شعر قالیبینده موباریزه آپاردی.

اینانین او ابدی یاشار اینسان قیمتلی و دیه رلی شعره عایید اثرلرینی کیتابا چئویرمکده و خوصوصی له اونلارین یایماغیندا و حتتا ساتیشیندا چوخلو چوخلو اذییت لر چکدی.هئچ بیر دؤولتی ایداره اونا و اثرلرینه صاحاب چئخمیردیلار.

ایندی ایسه ندن او دونیادان کؤچندن سونرا یادا دوشور و اؤز دیلیمیز خالا خاطیری قالماسینا گؤره قورولتای قوروب وقیمت لندیریرلر من کی بیلمیرم.

سؤزومون سونوندا صیاد گلی پور (آغجا اوغلان ) جنابلارینین دده کاتیبه ائتحاف ائتدیی دیه رلی شعرین گتیریرم :

ائلیمین  اوبامین   قوجامان اری            اؤلکه مین سلطانی دده کاتیب دی

باخجامین بولبولو باغیمین باری            دیلیمین باغبانی   دده کاتیب دی

تاریخلرکؤک سونده قالاجاق آدی        داغلارین آسلانی داشلار  فرهادی

قوشمالار گؤزه لی سؤزلرین دادی       شعرین ایستی قانی دده کاتیب دی

آسلانیم  یاتماییب   هله  اویاقدی            بو اولو ائلیمه  بؤیوک  دایاقدی

سؤز مولکونده سؤزو شیرین بولاقدی      بولودون نیسانی دده کاتیب دی

بو شیرین بو دادلی دیلیمدن یازان       بو قوچاق غیرتلی ائلیمدن یازان

قافلانلار بؤیودن چؤلومدن  یازان         یوردومون اسلانی دده کاتیب دی

گؤیومون اولدوزو  چؤلومون یازی          آشیقلار الینین  دانیشان سازی

چیرپینان اوره گی آغزینین سؤزو        تاجری  دیوانی   دده کاتیب دی

سکسان بیر یاشیندا گؤزل آتامیز         ارنلر  هوشوندا  گؤزل   آتامیز

اوستادیر ایشینده  گؤزل  آتامیز          قوشمالار اورمانی دده کاتیب دی

بیر اولو کیشیدی بو شیرین عمی         غیرتلی  ائلینین چؤلونده   زمی

دالقالار اوستونده ییرقانان گمی           دنیزلر  توفانی   دده کاتیب دی

دایاز گؤلچه دئییل دریندی درین         تورک اوغلودو تورکی دئییبدی شعرین

داغلارزیروه سینده سالیبدی یئرین     زیروه لر  ترلانی   دده کاتیب دی

آغجااوغلان اوخویورشعریوی دیلده    مین اوچ یوز بو سکسان بئشینجی ایلده

دوغوردان عطر وار سن قیزیل گولده      ائلی نین غزل خوانی دده کاتیب دی

ایضاح ائتمه لی یم کی بو شعر رحمتلیک دده نین سکسان بیر یاشیندا اولان زامان اوخونوب و دده یه ایتحاف اولونوب

http://www.qarapapaq.blogfa.com/post-40.aspx

گزارشی از مراسم بزرگداشت شاعر

 دده کاتیب قولونجو

به مناسبت تجلیل و تشکر از زحمات بیش از 60 سالانه ی حاج عبد الرحمن طیار قولنجی (دده کاتیب) به عرصه فرهنگ و ادبیات ، مراسم گرامیداشتی از طرف اداره ی ارشاد اسلامی آذربایجان غربی در تاریخ 23/12/87 (روز جمعه) از ساعت 4 الی 30/6  در مسجد محمد رسول الله قولنجی ، بدون حضور مسئولین ارشاد و با حضورواستقبال پرشور  ادبا ، شعرا ، عاشق ها و قشرهای مختلف مردم برگذار گردید.

از طرف مسئولین نیز کسانی همچون حاج قاضی پور نماینده ی مردم شهرستان ارومیه در مجلس،که در سخنرانی خود انتقاد خود را از عملکرد مسئولین نظام در مورد آذربایجان و به خصوص ارومیه و قولنجی اعلام و مورد تشویق همگان قرار گرفت . الماسی بخشدار انزل و حاج آقا بیت الله جعفری نماینده ی سابق مردم ارومیه در مجلس نیز دم از فضایل ایشان زدند  و حاج آقا جعفری شعری را از خود در حق دده کاتیب با نام (گل دده کاتیب=بیا دده کاتیب) بیان نمودند .رئیس نیروی انتظامی شهرستان ارومیه و همراهان و امام جماعات منطقه ی انزل از دیگر شرکت کنندگان در این مراسم بودند.

در ابتدا، آقای عبدالوهاب حبیبی از شعرای قولنجی، با خواندن شعری در جهت توصیف فضایل پیر طریقت آذربایجان ، مجلس را آغاز کردند.

و در طول مراسم شاعرانی چون ، شاعر خداوندگار(با قرائت شعری تحت عنوان دئمه اؤلوب دده کاتیب=نگو مرده است دده کاتیب)،شاعر واحدی که توصیف بعضی از شعرای آذربایجان شمالی و ترکیه ، در مورد دده کاتیب را بیان نمودند ، شاعربابا علی جوانمرد(با نثار شعری با عنوان دده کاتیب به روح پر فیض ایشان) وبهرام اسدی ، شاعر و ناشر کتابهای دده این جمله را گفتند که: زندگانی با شرف ممکن است به کسانی زیادی قسمت شوند ، ولی مرگ باشرف ، چیزی است که هرکس شایستگی آن را ندارد ، ولی آن پیر سخن توانست.و همچنین این مطلب را ذکر کردند  که با سرودن شعرهای زیادی که به حق دده کاتیب ایراد شده  است ، قرار است که کتابی با همین شعرها چاپ شود.

از طرف قشر آشیق های آذربایجان نیز ،آشیق دهقان ، دده کاتیب را بعنوان پدر آشیق ها و فراموش نشدنی از طرف ملت معرفی نمودند.

و سپس جواد جوانبخت قولونجو، به نمایندگی ازجانب جوانان قولونجو (قولونجو گنجلر درنه یی) طی یک سخنرانی،ضمن گفتن این موضوع که فضایل ایشان را نمی توان به راحتی در یک مجلس بیان کرد، نقش دده را علاوه بر شعر و شاعری بر مقام دینیشان اشاره و جایگاه شان را در دیگر مرزها از جمله  ترکیه بیان نمود.

و در پایان مراسم ، امام جمعه قولونجو، ملا عزالدین ابراهیمی ،تشکر خود را از تمام کسانی که در این مراسم شرکت کردند بیان و سپس به نقش کمرنگ حمایت ازحاج عبدالرحمان در زمان زندگانی از جانب مسئولین اشاره و این جمله را گفتند که : اگر حمایت شایسته ی از ایشان می شد ، ما حتما بسیار کتاب دیگر از ایشان در دست داشتیم.سخنان خود را به پایان رساند.

این مراسم که خبرش 2 روز قبل در سطح شهر ارومیه و قولونجو انعکاس شده بود ، با شکوه هر چه بیشتر و با قول اینکه  ، دیگر مراسماتی نیز باید برپا شود ، به پایان رسید .

خبر در گذشت حاج عبدرالرحمان طیار«دده کاتیب» علاوه در خبر گذاریها و روزنامه ها و مجلات آذربایجان جنوبی(فردای ما،ياشاييش،وحدت و ...) در آذربایجان شمالی(باکو) نیز منعکس شد.

در باکو ۲ روزنامه ی ملی این خبر تلخ را به اطلاع مردم رسانده اند.

در زير نيز مقاله ي دو هفته نامه ي وحدت در آذربايجان غربي كه يكي از صفحات خود را به «دده کاتیب» تحت عنوان هر زامان یاشایاجاقدیر،دده کاتیب! اختصاص داده است مي بينيم.

دوهفته نامه دعوت ، در سال 4.شماره 80 ودر تاریخ دوشنبه 19 اسفند 1387

هر زامان یاشيیاجاقدیر

دده کاتیب!

« یارادانین قدرتینه چوخ شوکور                                 نشريه نين كولتورل سرويسي

ایستییب یارادیب اینسان اوغلویام

یوردومو سئورم سویومو دانمام

آذربایجانلیام من موسلمان اوغلویام »

1304-جو گونش ایلینده آذربایجانین انزل ماحالینین یئر آلان قولونجو کندینده بیر اکینچی عائیله سینده دونیایا گؤز آچان حاج عبدرالرحمان طیار«دده کاتیب» آذربایجان تورکجه سینده چوخ ساییدا شعیرلر و اثرلرین یارادانی اولموشدور.

مکتب خانادا عالیم لر یانیندا تحصیل آلان شاعیریمیز، اؤز دوغما توپراغینا و وطنینه اولان عشقی گئت-گئده چوخالمیش و آذربایجان آشیق ادبیاتینی دریندن منیمسه میشدیر.بو اساسدا آز زامان ایچریسینده اونون شعیرلری بوتون غربی آذربایجان آشیقلاری نین ازبری اولموشدور.

چالیشقانلیغی و هر ساحده ماراقلی اولدوغونا گؤره اؤز آنا دیلیندن(آذربایجان تورکجه سی) باشقا عرب،فارس،کورد و ایستانبول تورکجه سی نیده تسلط تاپمیشدیر.

دده کاتیبین دینی اینانجی،یگانه تانریا عشقی و علاقه سی بیر یاندان،دوغما توپراغینا،اصل-کؤکونه باغلیلیغی بیر یاندان اونو یالنیز بیر شاعیر کیمی دئییل بلکه عین زاماندا بیر عالیم،عاریف و روحانی کیمی توپلومو تانیتدیر میشدیر.

مقدس قرآن کیتابی ایله دریندن تانیش اولان«دده کاتیب» هر مجلیس و توپلانتیدا اینسانلاری اؤز دینی مضمونلو اؤیودلر ایله بیرلییه،صفا و صمیمییته،دوستلوغا و ها بئله شرعی وظیفه لرین یئرینه گتیرمه یه هر زامان دعوت ائدیردی.

وطن پرورلیک ، سوی-کؤکه دایانماق و یابانجی مهاجیم دشمن لره قارشی اولماق شاعیرین اساس اؤزللیکریندن ساییلیردی.

اولسون کی اوندان سونرا گلن جاوان خالق شاعیرلریمیز او بؤیوک کیشی نین یولونا دوام وئرنلردن اولوب و اؤز وطنینه هر زامان باغلی قالسینلار نیه کی «قایادان قوپان داش ،دره نین ترکینه دوشر ،یوکسلمز»

بیزده«دعوت»نشریه سینین یازارلار بیرلییی نین عضولری کیمی«دده کاتیب»ین دونیایا دئیشمه سینی بوتون میللتیمیزه باش ساغلیغی وئریب و اونون حؤرمتلی عائیله سینه تانریدان جان ساغلیغی و باش اوجالیق دیله ییریک.

ایلک باهار آیلاری آذربایجانین

آچار باغلاریندا گوللری گؤزل

تاریخ لر یازیبدیر اصالتین

آذری تورکلرینین دیللری گؤزل

دده کاتیب بیرقوجامان تورک شاعیری

آصیل آدی عبدالرحمان طیار اولان شاعیر1925 ایلینده اورمیه نین شاعیر لر و آشیقلار اوجاقی قولونجو کؤیونده دونیایا گلمیشدیر باباسینین آدی جعفر طیاردیر،دوزگون بیرمکتب تحصیلینه تورکیه یه  گئدرکن تورکجه وعربجه یه موسلط اولوب بعضا فارسجا کوردجه دیلینه شعیر و یازی یازاردی.

آیریجا تفسیر حدیث ،کلام و آسترونومی بیلیم داللاریندا  اوزماندیر،آینی زاماندا واعظ حوجاسی اولاراق اورمیه نین چئشیدلی دینی مرکزلرینده واعظ وئرردی.تورک خالق شعیری یازاراق گرچک بیر دده یدی چون خالقین اؤز دیلیجه یازیب  اؤز گرچک دردلرینده ن شعیر یازاردی،

شعیرلرینده دده کاتیب موخلصی قونیه تورک و کولتورادبیات دایره سینین اویه سی اولارکن اونا وئرمیشلر، تامامینی ازبر اولان یاقلاشیق 36000 بیت شعیری واردیر تورک خالق شعیرینین بوتون تورلرینده اثر وئرمیشدیر

دده کاتیب  باتی آذربایجانین و دوغو آنادولو آشیقلاری ایچون بیر میهنگ داشی، کولتور،ادبیات و دوشونجه قایناقیدیر،کیچیکده ن بؤیوگه،شاگیرده ن اوستادا،بوتون آشیقلار اونون شعیرلریندن و یازیلاریندان گوج آلماقدا فایدالانماقدادیلار.

شبهه سیز دیر کی:تورک آشیقلارینین گله نه یی تورک دیلینی، ایسلام دینینین و تاریخی، تورک تاریخی و تورک دونیاسی و ادبیاتی، تورک موسیقی سینی چوخ دوزگون بیله ن اوستاد عصیرلیق بیر تورک چیناری کیمی  بو محیطین آشیقلارینا، شاعیرلرینه یازارلارینا سایه سالماقدا، آیدین فیکری ایله بولگه نی آیدین لاقمادایدی.

او بیزیم اؤندریمیز ،؛سؤز ادبیات قایناقیمیزدیر او مجلیسلرده اولان زامان آشیقلارا،  شاعیرلره ،عیرفان عالمینه قووت  اولوب  سؤز لری ایله مجلیس باشلاردی و اونون سؤزلری ایله بیتردی، امما تاسوف کی  بو ایل بایرام آیینین ایکی سینده دونیا لی آنا دیل گونونده آرخاسیندا گؤز یاشلاری بوراخارکن بیزدن آیریلیب تانریا قووشدو، دده کاتیب خالق ایچینده یاشاماغی باجاردی حالا یاشییر و یاشییاجاقدیر،هله لیک اوچ کیتابی یاییلیب بو آدلارلا"اینجی لی صدف،اورمو گؤلو، گونوموز آیدین" امما هنوزیاییلمامیش مینلرجه شعیری واردیر.و اؤیود، چیخیش  توپلومو کیتابلاری تئز لیکله یاییلاجاقدیر.مکانی نور ایله جننت اولسون.

بیر شعیری:

عاریفلردن سوردوم دونیا احوالیـــن

                                               "آزاد قوشـا بـیـر قفسـدی" دئدیـلــر

عؤمرون اعتیبارین سوال ائیله دیــم

                                                گئدی گلمـز،بیر نفســدی دئدیـلـــر

دئدیم بیـرسرمایه،بیــرده سعـــادت

                                                 دئدیلــر،خوش اخلاق، بیرده قناعـت

دئدیم شوهرت ایچون اولسـاعیبادت

                                                "عاریف دئییــل بول هوسدیر"دئدیلــر

دئدیم دونیا مالی ،دئدیـــلر عیبــرت

                                                دئدیم بس جوانلیــق، دئدیلرفورصـت

دئدیم بس قوجالیـق،دئدیـلر حسرت

                                                  عؤمــرون پاییز یئلی اسدی دئدیلـر

دده کاتیب غم نهالیــــن غم اکــــــه

                                                  غم خرمنین،غم آنباریــن غم اکــــه

عؤمرون سوفرسینن بیر نئچـه تیکـه

                                                  یئدیم دویمامیشدان بسدی دئدیـلـر

http://www.atalay.blogfa.com/post-28.aspx

ده ده کاتب شاعر همه ما بود، همه ایل

حامد عطائی/ امروز سومین روز درگذشت شاعر توانای ترکی سرای اورموی، حاج عبدالرحمان طیار، معروف به ده ده کاتب بود.

آشیق گفت که چگونه ده ده شروع شعرهایش را با آیات قرآن و احادیث زینت می داد و این راز ماندگاری شعرهایش شد و تا او هست و تا آشیقی هست حرفهای ده ده کاتب هم خواهد بود.

گزارش تفصیلی از مراسم ترحیم

شاعر و عارف بزرگ آذربایجانی قولونجولو دده کاتیب

اورمونیوز(۳ اسفند ۱٣٨۷): حاج عبدالرحمان طیار معروف به قولونجولو دده کاتیب شاعر و عارف بزرگ آذربایجانی و رهبر معنوی طوایف کوره سوننی و صدها هزار ترک سنی مذهب آذربایجان غربی روز جمعه دوم اسفندماه ۱۳۸۷ درسن ۸۴ سالگی در بیمارستان آذربایجان ارومیه در گذشت. مراسم ترحیم این استاد آذربایجانی با حضور چشمگیر هزاران نفر از اهالی شهرها و روستاهای اورمیه٬ سلماس٬ نقده٬ شبستر و خوی و جمعیت بزرگی از فرهنگ دوستان٬ فعالین اجتماعی-سیاسی٬ شعرا و ادیبان آذربایجانی از شهرهای یاد شده و همچنین تبریز٬ برخی از شخصیتهای سیاسی٬ نمایندگان مجلس و شورای شهر ارومیه عصر جمعه دوم اسفندماه ۱۳۸۷ در مسجد قصبه قولونجو (قولنجی) در ۴۷ کیلومتری ارومیه برگزار گردید.

در این مراسم شخصیتهای آذربایجانی از جمله سید سلیمان ذاکر و نادر قاضی پور نمایندگان مجلس از شهرستان اورمیه٬ محمد حضرت پور نایب رئیس شورای شهر ارومیه٬ آشیق دهقان استاد مشهور سبک آشیقی ارومیه٬ حمید شافعی از ترکهای سنی مذهب و مدیر مؤسسه فرهنگی پلمپ شده بیلیم یولو اورمیه٬ آشیق مناف ماحمود اوغلو از شاعران و آشیقهای مشهور کوره سوننی٬ موللا عزالدین فرامرزپور٬حاج صالح رحیمی و اسماعیل بهرامی از شاعران و شخصیتهای فرهنگی سولدوز (نقده)٬ دکتر رضا رحیمی قولونجو و ... سخنرانی کرده و دده کاتیب را افتخار فرهنگ آذربایجان و جهان ترک معرفی نمودند. همچنین پیام تسلیت علی مطهری نماینده مجلس از شهرستان شبستر و علی ملازاده فعال سیاسی ارومیه ای و شورای قولونجو قرائت شد.

اعلامیه های مجلس ترحیم به زبان ترکی آذربایجانی از طرف طایفه های طیار و جوانبخت قولونجو و اعلامیه ها و پلاکاردهای دیگر از طرف کانونها و جمعیتهای مختلف آذربایجانی پخش شده و تصویری بسیار بزرگ از دده کاتیب با شعر ترکی و عبارت « باشین ساغ اولسون آذربایجان» در محل مراسم نصب شده بود. همچنین انتشارات یاز به سرپرستی بهرام اسدی با چاپ و پخش تراکتی با عکس دده کاتیب و اشعار وی یا این شاعر را گرامی داشته بود.

بعضی از شخصیتهای فرهنگی به علت تدارکات ضعیف در مراسم تشیع و تدفین این شاعر مشهور و عارف آذربایجانی اعتراض خود را به مسئولین و نمایندگان مجلس حاضر در جلسه اعلام کردند. آنها اشاره کردند که امکانات موجود از جمله قطعه ویژه هنرمندان و شاعران در شهرهای فارس نشین در اورمیه و سایر شهرهای آذربایجان ایجاد نشده است.

به نقل از منابع موثق با توجه به مصادف شدن در گذشت دده کاتیب با روز جهانی زبان مادری٬ و همچنین صدور احکام سنگین قضایی بر علیه ترکهای سنی مذهب روستای « قیزیل خنه یه» که موجبات اعتراض سازمان عفو بین الملل و برخی از دولتهای خارجی را فراهم کرد٬ جهت جلوگیری از تجمع زیاد فعالین آذربایجانی و ترکهای سنی مذهب در مراسم تشییع جنازه و دفن این عارف ترک دستوراتی از طرف مسئولین نهادهای امنیتی صادر شده بود. پیکر این شاعر بزرگ و رهبر معنوی صدها هزار ترک سنی مذهب در آذربایجان غربی با عجله از بیمارستان آذربایجان ارومیه خارج و مراسم تدفین به سرعت برگزار شد که این مسأله مردم و دوستداران وی را غافلگیر کرد. منابع نزدیک به اورمونیوز گزارش دادند که شورای قصبه قولونجو در این مورد از طرف مسئولین بخش انزل اورمیه تهدید شده اند. همچنین الماسی بخشدار بخش انزل ارومیه طی سخنرانی در مسجد قولونجو نسبت به آنچه فعالیتهای پان تورکیستی در بخش انزل و روستای قولونجو نامید هشدار داد. وی با گفتن این جمله  که « جواب پان تورکیست های منطقه را خواهد داد» جوانان قولونجو را تهدید کرد.

فعالین حرکت ملی آذربایجان در شهر اورمیه معتقد هستند که اعمال صورت گرفته در مراسم تدفین و یاد بود این شاعر و عارف آذربایجانی تحت فشار و برای جلو گیری از حضور فعالین ملی بوده است. لازم به ذکر است مقامات سیاسی و امنیتی بارها در مقابل چاپ آثار و سخنرانی های دده کاتیب سنگ اندازی کرده بودند و بنا به منایع نزدیک به دده کاتیب صدا و سیمای استان آذربایجان غربی که خود را آماده کرده بود در روزهای پایانی عمر این استاد شعر و ادب آذربایجان با او مصاحبه ای انجام دهد برنامه خود را به دستور حراست صدا و سیما لغو کرد.

مقامات محلی حکومتی همواره از دده کاتیب به عنوان رهبر معنوی ترکهای سنی مذهب و به علت نفوذ فوق العاده او در بین بسیاری از اهالی ارومیه٬ سولدوز٬ سلماس٬ خوی٬ شبستر و حتی بعضی از روستاهای یوکسک اووا٬ باش قالا٬ اؤزآلپ و بخشهای و شهر وان در ترکیه هراس داشته اند. این در حالیست که دده کاتیب در بین برخی از مدیران ارشد ادارات و نمایندگان سابق و فعلی در استان آذربایجان غربی صابب نفوذ زیادی بود. او در سالهای قبل از انقلاب ۱۹۷۹ و همچنین بعد از انقلاب اسلامی چندین بار توسط سازمانهای امنیت و اطلاعات ایران بازداشت شده و حبسهای طولانی مدت را تحمل کرده بود. وی چندین سال در شهرهای مختلف ترکیه٬ در تبعید زندگی کرده است.

شاعران دایره ادبیات شهر قونیه ترکیه او را که از تخلص کاتیب استفاده می کرد « دده کاتیب» نامیدند. سه کتاب « اینجیلی صدف»٬ «اورمو گؤلو» و « گونوموز آیدین» از دده کاتیب چاپ شده است. با این حال اشعار او بیشتر به عنوان جزئی از فرهنگ شفاهی آذربایجان غربی مشهور هستند. وی حدود ۶ دهه از عمر خود را به سرودن شعر مشغول بوده است.

به گزارش شبکه تلویزیون استان آذربایجان غربی مراسم ترحیم این استاد بزرگ روز یکشنبه چهارم اسفندماه نیز در قصبه قولونجو (قولنجی) اورمیه ادامه خواهد یافت.

 گروه خبری اورمونیوز در گذشت این عالم دنیای ترک را تسلیت می گوید

http://transindex.org/index.php?q=aHR0cDovL3VybWl5ZS5ibG9nZmEuY29t&hl=3ed

آذربایجان باشین ساغ اولسون

دولو گؤزلر و غملی اوره کلر ایله ائلیمیزین موحتشم آتاسی،آذربایجان شعرینین سوتونو ، بؤیوک دین عالیمی،قوجامان و اولو شاعیریمیز  حاج عبدرالرحمن طیار قولونجو « دده کاتب» مرحمون،تانرینین رحمتینه قوووشماسین بوتون او مرحومو سئونلرین اطلاعیسیناچاتدیریر و بیلدیریریک او مرحومون ترحیم مراسیمی یئللی گون و سود گونو(شنبه و یکشنبه)بایرام آیینین(اسفند)2و3-جو گونو قولونجونون محمد رسول الله مسجیدینده  ، و آراگون(سه شنبه)بایرام آیینین (اسفند) 6 –جی گونو ساعات 3-6 اورمیه شهرینین  سوننولر مسجیدینده(امام شافعی) قورولاجاق دیر.

با چشمان پر از اشک و با دلهایی غم زده ، به اطلاع می رساند که مراسم ترحیم  پدر بزرگ ملت تورک،سوتون شعر آذربایجان،عالم بزرگ دینی، و شاعر و پیر طریقت  مرحوم  حاج عبدرالرحمن طیار قولونجو « دده کاتب» روزهای شنبه و یکشنبه  ، 3و4 اسفند در مسجد محمد رسول الله  قولنجی(قولونجو) و روز سه شنبه ، 6 اسفند در مسجد سونولر(امام شافعی) اورمیه  برگزار خواهد شد.

    آذربایجان آذربایجان آذربایجان

گؤز یاشلار یئنه تؤکولدو

آذربایجان و تورک بالالارین بو جمعه گونو،دده سی ، آتاسی ،باباسی و اؤیود وئره نی بو دونیادان کؤچدو.

دده کاتیب...شعر دده م.قوجامان دده م.سس لی و هارای لی دده دم.

ای آذربایجان بالالاری .قالخین آیاغا.

آذربايجان باشين ساغ  اولسون

آذربايجانين خالق شاعيري بختيار وهاب زاده دونياسيني دييشدي 

وهاب زاده نين حیاتی 

بختيار محمود اوغلو وهابزاده 1925-جي ايلده شکي شهرینده آنادان اولموشدور. آذربايجان ادبياتي نين، بوتؤولوکده آذربايجان ادبي فيکري نين گؤرکملي نوماينده سي اولان خالق شاعيري بختيار وهابزاده نين آدي تکجه قوزئی آذربایجان رئسپوبليکاسیندا دئييل، اونون حودودلاريندان چوخ-چوخ اوزاقلاردا تانينير. بختيار وهابزاده شاعير، دراماتورق، ايستعدادلي عاليم و پوبليسيست اولماقلا ياناشي، غئيرتلي و جسارتلي ايجتيماعي خاديم، ساده و صميمي اينسان کيمي ده تانينير و سئويلير. تصادوفي دئييل کي، اونون اثرلري - شعر کيتابلاري، دراملاري و پوبليسيستيک يازيلاري دونيانين چوخ ديللرينده، او جومله دن اينگيليس، فرانسيز، آلمان، فارس، پولياک، ايسپان، ماجار و کئچميش سووئت بيرليگي نين بير چوخ خالقلارين ديللرينه ترجومه ائديلميش و بو اثرلر چوخ بؤيوک ماراق و سئوگي ايله قارشيلانميشدير. 1934-جو ايلده عاييله سي ايله برابر باکي'يا کؤچموشدور. 1942-جي ايلده اورتا مکتبي بيتيريب، باکي دؤولت اونيوئرسيتئ سي نين فيلولوگييا فاکولته سينه داخيل اولموش، 1947-جي ايلده همين فاکولته ني بيتيريب اونيوئرسيتئ نين نزدينده آسپيرانتورايا قبول اولونموشدور. 1951-جي ايلده " صمد وورغونون ليريکاسي " موضوعوندا نامزدليک، 1964-جو ايلده ايسه " ص.وورغونون حيات و ياراديجيليغي " موضوعوندا مونوقرافيياسيني مودافيعه ائديب، فيلولوژي علملر دوکتورو عاليمليک درجه سيني آلميشدير. بختيار وهابزاده بديعي ياراديجيليغا ايکينجي جهان موحاريبه سي ايللرينده باشلاميش، 1945-جي ايلده يازيچيلار ايتتيفاقي نين عوضولوگونه قبول اولونموشدور. محصولدار بديعي ياراديجيليقلا ياناشي، ب.وهابزاده، 1940 ايلدن آرتيق اونيوئرسيته ده درس دئميش، 1990-جي ايلدن تقاوده چيخميشدير. 1980-جي ايلده آذربايجان علملر آکادئميياسي نين مخبر عوضوو سئچيلميشدير. ب.وهابزاده 70-دن آرتيق شعر کيتابي نين، 2 مونوقرافييانين، 11 علمي پوبليسيست کيتابين و يوزلرله مقاله نين مؤليفيدير. باکي آکادئميک دؤولت درام تئاتري نين صحنه سينده اونون " ويجدان " ، " ايکينجي سس " ، " ياغيشدان سونرا " ، " يوللارا ايز دوشور " ، " فرياد " ، " هارا گئدير بو دونيا ؟ " ، " اؤزوموزو کسن قيلينج " ، " جزاسيز گوناه " ، " دار آغاجي " پيئسلري تاماشايا قويولموشدور. او، تاريخي و موعاصير موضوع دا 20-دن آرتيق ايري حجملي پوئمانين مؤليفيدير. او، 1974-جو ايلده امکدار اينجه صنعت خاديمي، 1975-جي ايلده رئسپوبليکا، 1984-جو ايلده ايسه سسري دؤولت موکافاتي لاورئاتي آدلارينا لايق گؤرولموشدور. 1985-جي ايلده اونا " خالق شاعيري " آدي وئريلميش، 1995-جي ايلده ايسه آذربايجان خالقي نين ميللي آزادليق اوغروندا موباريزه سينده خصوصي خيدمتلرينه گؤره " ايتقلال " اوردئني ايله تلطيف ائديلميشدير. ب.واهابزادنين شعرلري اوبرازلارين کاميلليگي و اوريژينالليغي ايله سئچيلير. اونون بوتون اثرلرينده دونيايا فلسفي باخيش اساس يئر توتور. سون 30-40 ايلده آذربايجان ادبياتيندا ب.وهابزاده قدر عوموم خالق محبتي قازانميش ايکينجي بير شاعيرين آديني چکمک چتيندير. بديعي، علمي، پوبليسيستيک ياراديجيليغيني ايجتيماي-سياسي فعاليتله عوضوي صورتده علاقه لنديرن ب.وهابزاده 4 دفعه آذربايجان عالي سووئتي'ن(1980-1995)، 1 دفعه ايسه آذربايجان رئسپوبليکاسي ميللي مجليسي'نه ميلت وکيلي سئچيلميشدير (1995-2000). او، هله 60-جي ايللردن باشلايان ميللي آزادليق حرکاتي نين اؤنجوللريندن بيري اولموشدور. 1959-جو ايلده يازديغي " گولوستان " پوئماسي ايله ايکي يئره پارچالانميش آذربايجانين تاريخي فاجيعه سيني ديله گتيرميش، روس و فارس ايمپئريياسي نين پنجه سي آلتيندا اينله ين آذربايجان خالقي نين آزادليق و ايستيقلال اوغرونداکي عدالتلي موباريزه سينه قوشولموشدور. بو پوئمايا گؤره 1962-جي ايلده شاعير " ميللتچي " دامغاسي ايله آذربايجان دؤولت اونيوئرسيته سیندن چيخاريلميش، يالنيز 2 ايلدن سونرا يئرينه قايتاريلميشدير. سووئت رئژيمينده ميللي وارليغي تاپدانان، هر جور محروميتلره معروض قالان ميلتين دردلريني رمزلر و موختليف ادبي اوسوللارلا ايفاده ايتميش، ايري حجملي پوئمالاري و پيئسلرينده حاديثه لري يا تاريخه، يا دا باشقا اؤلکه لره کئچيره رک اؤز ميلتي نين دردلريني ديله گتيرميشدير. بيرباشا سووئت ديکتاتوراسيني ايفشا ائدن اثرلريني ايسه شاعير، سوويئتلر ايتتيفاقي داغيلاندان سونرا " صانديقدان سسلر " باشليغي آلتيندا نشر ائتديرميشدير. بو واختا قدر قودرتلي سؤز اوستاسي، کسکين پوبليسيست، ادبي-بديعي پروسئسين تشکيلاچيسي کيمي تانينان ب.وهابزاده سون واختلار خالقي دوشوندورن بير چوخ مثله لرده، او جومله دن اويدورما قاراباغ پروبلئمي ايله علاقه دار مساله لرده آغساققال کيمي جيددي فعاليت گؤسترير. هابئله او، آنا ديليميزين صافليغي، تميزليگي اوغروندا دايم، يورولمادان موباريزه آپارير. ب.وهابزاده نين ائوي بير نوع، ميلتين اوميد قاپيسينا دؤنموشدور. بئله کي، رئسپوبليکانين موختليف کند و رايونلاريندان هر گون اونلارلا مکتوب آلير، نئچه-نئچه شيکايتچيني ائوينده قبول ائدير، اونلاري دينله يير و ايمکان داخيلينده هر بيري نين دردينه علاج ائتمه يه چاليشير. رئسپوبليکا عالي سووئتي نين سئسسييالاريندا، ايجتيماعي-سياسي مجليسلرده، کوتلوي اينفورماسييا واسيطه لرينده کي چيخيشلاريندا او، خالق منافعيي نين اصل مودافيعه چيسي، حاقيقي وطنپرور و ايجتيماي خاديم کيمي هامي نين درين حؤرمت و محبتيني قازانميشدير. ياراديجيليغي بويو خالقين ايستک و آرزولاريني ترنم ائدن، بو آرزولارين حياتا کئچمه سينه چاليشان وطنداش شاعير اوچون خالقين منافعي اونون شخصي منافعيينه چئوريلميشدير.

www.turkarazli.blogfa.com

 گونوموز آیدین

دده کاتیبین "گونوموزآیدین" کیتابی

آذربایجانین شعر دده سینین ( دده کاتیبین ) ، دگرلی و قوتلی و عیرفانی سؤزلری ، بیر یئنی قالیبده"  گونوموز آیدین " کیتابی آدیلا چاپا یئتیرلندی.

Azərbaycanın şer Dədəsının(Dədə Katibin) dəyərlı və quvvətlı və irfanı sözlərı,bir yeni Albomda , " Günümüz Adin" kitabı adıyla çap olundu 

سخنان پرگهر و پرنور و عرفانی پیر آذربایجان (دده کاتیب)در قالب کتابی دیگر(سومین کتاب) و با نام  " گونوموز آیدین "به چاپ رسید.

کیتابین آدی:  گونوموز آیدین

یازان:  حاج عبدرالرحمان طیار(دده کاتب)

حاضرلایان: فارص طیار

تایپ ائدن:  منوچهر طیار

علمی رداکتور: بهرام اسدی

صحیفه ساییسی:  335

تیراژ: 3000

ناشر:  یاز نشر

Müqəddəmədən bir qisa bölüm

قسمت کوتاهی از مقدمه کتاب

هر بیر ایشه گوجو یئتن و هئچ بیر شیئه بنزه مه ین ، رحمی غضبیندن چوخ اولان آلاهین آدیله.

سونرا بوتون کایناتین ذره لرینین حساب و ساییندان داها آرتیق سلاملار و صلاواتلار عالملره رحمت اوچون گؤندریلن اسلام پیغمبری حضرت محمد مصفانین جمال و کمالینه و اولادینه و اصحابینه و اتباعینه و احبابینه اولسون.

اوندان سونرا بوتون دونیا مسلامانلارینین آراسیندا ظاهر و باطن دوغرو بیر وحدت و بیرلیک یارادان آللاهدان دیله ییریک کی بوتون دونیا مسلامانلاری پیغمبرین شریف عصرینده اولدوغو کیمی مسلمانلارین بوتونو بیر-بیریله دوغرو قارداش اولسونلار.

اما دگرلی و حؤرمتلی اوخوجولاریمیز،بیز بو (گونوموز آیدین)آدلی کتابیمیزی چاپا چاتدیرماق ایسته ییریک.آللاهدان فرصت و نصرت و یاردیم دیله ییریک ، تکراراً بوتون اوخوجولارا و هامی ییزا هر زاماندا و هر مکاندا و هر مقامدا و هر پئشه ده یار اولسون.

حؤرمتلی اوخوجولار، بیز بوندان اول چاپا چاتدیردیغیمیز "اینجی لی صدف" آدلی کتابیمیزدا شعر سؤیله مکدن و شاعر لیکدن بیر حدودا قدر سؤز آچمیشیق.بورادا دا بیر قسمت سؤزلری دئمگی و سؤیله مگی لازم گؤروروک کی شعر نه دیر؟ و شاعیر کیم دیر؟ و شاعیرین شعر سؤیله مکدن هدف و آماجی نه دیر؟ و یا خود شعر و شاعیرلیک رابطه سینده آللاهین و عظمتلی اسلام پیغمبرین نظر مبارکی نه دیر؟ و یا خود اسلام  دینینین قورلوشوندان بو گونه قدر اسلام عالیملرینین،شعر و شاعیرلیک رابطه سینده باخیملاری نه اولوب و ایندی نه دیر؟

حؤرمتلی اوخوجولار، بیر آز دقت لازیمدیر.قرآن کریمین "شعرا" سوره سینین سون آیتلرینده یارادان آللاه شاعرلردن و شعر سؤیله مکدن ایلک ده بیر نحو ایله انتقاد ائدیر و اونلاری چیرکینله دیر(پیسله ییر).اما عین آیتین آردیجا استثنا گتیره رک عرفانی دوغرو شاعرلری مدح ائدیر.بورادان آنلاشیلیر کی او شاعیرلری کی قورآنیمیز اونلاری پیسله ییر ایچسیز و محتواسیز و خرافی سؤزلری شعر قالبینه سالمیش اونلاری بو گون عقل عالمی ده رد ائدیر.اما اونون قارشیسیندا دوغرو و محتوالی شعر سؤیله ین شاعرلری مدح ائدیر و گئنه ده قرآن کریمده "یاسین" سوره سینین دوخسان بیرینجی آیتینده یارادان آللاه  مشرکلرین گئدیسلرینه خطاب بئله بویورورکی: بیز اونا یعنی پیغمبر اسلام حضرتلرینه شعر و شاعرلیک اؤیرتمه میشیک و شعر و شاعرلیک او حضرتین شأنینده دگیل مگر آللاه ذکری و آچیق آیدین بیر قورآن نازل ائتمیشیق.

حؤرمتلی اوخوجولار، بورادا بیر مطلبه آرتیق دقت ائتمه میز لازیمدیر. آللاه تعالانین بویوردوغو بو معنایا دگیل کی شعر سؤیله مکدن انتقاد اولسون بلکه شعر شاعیرلیگین مقامی پایه سی آللاه کلامینا همان قورآن اولسون تای اولا بیلمز و اوندان آشاغیدیر.اما حضرت پیغمبرین شریف حدیثلرین بیرینده بئله بویورموش کی بیر مؤمنین قلبی یا جوفی چرک و کیر ایله دولو اولسون اما شعر ایله دولو اولماسین.درگرلی اوخوجولار، بو حدیثین آنلامیندا و معناسیندا اشاره دیر خرافی شاعرلرین شعیرلرینه.

اما باشقا بیر حدیث نبوی ده او حضرت بویورموش حقیقتاً و دوغوردان شعر و شعر سؤیله مکده گؤزل بیر حکمتلر وار. و ها بئله حضرت پیغمبر اسلامین حال و حیاتیندا اصحاب کرامدان بیر نئچه دانه شاعرلری واردی کی زامان زامان او حضرتین حضور شریفینده شعر اوخویاردیلار کی صحابه کرامدان بیریسی "حسان ابن ثابت " کی پیغمبر ایسلامین ان اوستون آدلی شاعریدی کی پیغمبریمیز حسانین شعرلرینین رابطه سینده حدیث شریف ضمنینده بئله بویورموش کی حسانین شعرلری کفار و مشرکلر اوزه رینه و علیهینه کسگین قیلینجلاردان داها کسگیندیر.

دیرلی و حورمتلی اوخوجولار، بورادا آرتیق دقت ائتمک لازیمدیر.یوخاریدا یازدیغیمیز آیه و حدیث شریفلرینین ظاهرلری بیر-بیریله متضاد اولور اما معنی و مفهوم و محتوالرینه درین دقت اولونرسا هئچ بیر تضاد آرادا سوخدور بلکه بوتونون مفهوم و معناسی و محتواسی آنجاق بیردیر.

دگرلی و حؤمتلی اوخوجولار بلکی واقعی و دوغرو شاعیر لر هر زاماندا اساس و دوغرو مطلب لری انسانلیق و اسلامیت شأنینه یارشیقلی بیر صورتده ادا ائتمیشلر.

... 

 اوغلویام

یارادانا شوکر ائیلرم

من بیر مسلمان اوغلویام

فکر ائتمه میش دانیشمارام

بیر دوغرو انسان اوغلویام

 

الهام آلمیشام قورآندان

عبرت آلمیشام  زاماندان

قورخمام توزدان دوماندان

دالقالی توفان اوغلویام

من بیر تورکم بوزقوردلویام

اوغوز،دده قورقوردلویام

بیر قیزقین آتش اودلویام

بیر غیرتلی قان اوغلویام

دده کاتب ائلیم تورکدور

دوغرو دوزگون یولوم تورکدور

خوش دانیشان دیلیم تورکدور

من آذربایجان اوغلویام

*****

Şeirlerinin ardını oxumaq üçün  BURAYA baxın

برای خواندن بقیه شعرها، ادامه ی مطلب در پایین را کلیک کنید    

ترکهای ایران

İrandakı Türkler  ایران داکی تورک لر

زبان ترکی به 29 لهجه ونوع مختلف از کشور چین در شرق آسیا تا منطقه بالکان تکلم می شود که از اینان 22 لهجه دارای گرامر و ادبیات مستقل می باشد و بر خلاف زبانهای هندی اروپایی در بین زبانهای این خانواده اختلاف چشمگیر وجود ندارد. علت تفرق وگوناگونی زبان توانمند وسرشار ترکی حوادث تاریخی، شرایط اقلیمی و ویژگیهای آوایی بوده است هیچ یک از زبانهای زنده و مرده دنیا به اندازه زبان ترکی دارای انوا ع، گونه ها، لهجه ها وشیوه های فراوان نیست . زبان ترکی به چهار گروه عمده شامل:

1-گروه شمال شرق (آلتای )

2-گروه جنوب شرق ( گروه آسیای مرکزی )

3-گروه شمال غرب ( گروه قبچاق )

4-گروه جنوب غرب ( گروه اغوز )

که از این چهار گروه در ایران گروه جنوب شرق شامل ترکمنها وازبکها وگروه جنوب غرب اوغوزها شامل ترکان آذری .قشقایی و… بيشترين فراواني را دارا هستند.

سابقه حضور ترکان درایران پیشینه ای هفت هزار ساله دارد... ادامه/دوامی

 کوره سنّی ها یا کوره سنلی ها در آذربایجان

BOZKURT 

Türk kültüründe Bozkurt'un manasını açıklayabilmek için kültürün tanımlanması gerekir. Özellikle kültürde sembolün öneminden bahsettikten sonra Bozkurt'un anlamını daha kolay kavrayabiliriz. Bir milletin kültürü ile mitolojisi birbirinden farklı kavramlar değildir, her ikisi de aynı hayat felsefesinden beslenmektedir. Kültür; bir milletin, dilini, sanatını, hukuk ve ahlak anlayışını, duygularını, inançlarını, hükümlerini aksettirir. Çünkü bir milletin folklorunu ve edebiyatını belirleyen, mensuplarının idrak alemini oluşturan değerlerin özünde o milletin kültürü vardır... devamı

قولونجودا جئلولوق

حاج عبدا...ترابی قولونجو

عاشیق بخشعلی قولونجو

Aşşıq bəxşəlı Quluncu

quluncu kendinde anadan olub ve uşaqliqdan aşşıq

sənətinə əlaqədar olmuş*bu ozan

 Azərbaycanınarixi`kültürəl və özəlliklə həmasi

şeirlərini gözəlcəsinə aşşıq və ozan sənətiylə`dilə

gətirmiş və zamanında güney Azərbaycanin üstün

 və taninmiş ozanlarından olmuş * bu aşşıq şeir

 sənətiylədə sıx bağlam qurmuş və səsı kimin hər

 eşidənın və hər görənin marağını çəkmiş*

اولاجاقدير بیر زامان

توركون ده مدرسه سی


مدرسه ده موعلليم / در مدرسه معلم
يئنه دؤيدو اليمدن / باز هم زد به دستم
باشارماديم فارسينی / فارسی را بلد نشدم
ايراد توتدو ديليمدن  / از زبانم ایراد گرفت

دئديم: آغا موعلليم / گفتم آقا معلم
وورما، گؤينه دی اليم / نزن دستهایم کبود شد
نه دير آخی گوناهيم؟ / گناه من مگر چیست؟
توركجه دیر منيم ديليم / زبان من تورکی است...دوامی / ادامه

دده کاتبین میللی شعرلریندن بیریسی

"دئمرم"

آنام مني اوشاقليقدان تورك ديلي دانيشديريب

DƏDƏ KATİB

( حاج عبدالرحمن طيار قولونجو( قولنجي