اعتراض جمعی از زنان اورمیه ای به تحرکات تبلیغی عناصر هوادار تروریسم کورد

کمیته مردمی دفاع از غرب آذربایجان

انعکاس خبر " نامه سرگشاده مجمع دانشگاهیان آذربایجانی"

و خبر بازداشت 19 نفر از فعالین هویت طلب آذربایجانی

در روزنامه کارگزاران

روزنامه کارگزاران، وابسته به حزب کارگزاران جمهوری اسلامی ایران روز شنبه مورخه 23/6/1387 در بخش جامعه مدنی خود خبر مربوط به "نامه سرگشاده مجمع دانشگاهیان آذربایجانی به وزیر علوم " و بازداشت 19 تن از فعالین آذربایجانی را چاپ کرد.

بعد از درج خبر پیگیری وضعیت حمید والائی (وکیل ردصلاحیت شده، نویسنده و فعال حقوق بشر آذربایجانی) توسط دفتر ریاست قوه قضائیه (آیت ا... شاهرودی) در این روزنامه، این چندمین بار است که برخی از ارگانهای وابسته به حاکمیت ایران از جمله روزنامه کارگزاران، خبرهایی از فشارهای وارده بر فعالین آذربایجانی را چاپ می کنند و دلیل آن نیز حرکت روبه رشد و حائز اهمیت بودن حرکت ملی آذربایجان می باشد.

متن خبر در روزنامه کارگزاران:

سیاست - نامه سرگشاده مجمع دانشگاهیان آذربایجانی به وزیر علوم

خبرنامه امیركبیر: مجمع دانشگاهیان آذربایجانی در نامه‌ای سرگشاده به وزیر علوم در خصوص جو حاكم بر دانشگاه‌های آذربایجان، صدور احكام انضباطی، محرومیت دانشجویان آذربایجانی از ادامه تحصیل و بازداشت دانشجویان هویت‌طلب انتقاد كرده و خواستار پایان این نوع برخوردها شد.

سیاست - بازداشت 19 نفر

در مراسم افطاری در خانه یكی از فعالان آذربایجان بیش از 18 نفر بازداشت شدند. به گزارش ادوارنیوز علیرضا صرافی (مدیرمسوول ماهنامه توقیف شده دیلماج)، سعید موغانلی (روزنامه‌نگار)، حسین حیدری (مدیرمسوول نشریه دانشجویی اولوس)، رقیه علیزاده (همسر عباس لسانی) به همراه سه فرزندش، عباس نعیمی، اكرم نجاری (دبیر سابق NGOخانه فرزندان آذربایجان) مهدی نعیمی (شاعر و مدرس زبان تركی در دانشگاه‌ها)، اكبر آزاد (نویسنده مجله وارلیق) حسن راشدی (نویسنده مجله وارلیق)، محمد عباسپور، شهباز ابراهیم‌نژاد، یوسف هشیار، فرهاد رضایی، رباب عظیمی و صیاد محمدیان 18 بازداشت شده هستند. این در حالی است كه رقیه علیزاده به همراه سه فرزندش آزاد شدند. همچنین به گزارش خبرنامه امیركبیر حسن رحیمی در تهران بازداشت شد.

http://www.kargozaaran.com/ShowArchiveCategory.php?ymd=1387-6-23&fld_Cat_No=2

GÜNEYLİ UŞAQLAR BU İL  

DƏ FARSCA OXUYACAQLAR

S.SƏDRƏDDİN

Sentyabrın 15-də ölkəmizdə yeni dərs ili başlayacaq. 6 yaşlı vətəndaşlarımız məktəblərə gedərək ana dilində əlifba ilə tanış olacaqlar. Ancaq onların Güney Azərbaycandakı soydaşları sentyabrın 23-də məktəblərə yollanacaq, dünyanı yabançı bir dildə öyrənməyə başlayacaqlar. Bu bir millətin faciəsidir. Belə bir ədalətsiz davranışı ilə İslam Respublikasının rəhbərliyi 6 yaşlı Azərbaycan türkünə Allah tərəfindən verilmiş ana dili haqqını tapdayır...

Bir məsələnin də yada salınması, fikrimizcə, yerinə düşər. İranın Qum şəhərində yaşayan, daha doğrusu, ora sürgün edilmiş, əba geyməsi yasaqlanmış höccətülislam Əbdüləzim Əzimi-Qədim ötən ayın ortalarında həbs olunub. Onun xanımı Rüqəyya Səyyari həyat yoldaşının həbsi ilə bağlı "Azadlıq" radiosuna müsahibəsində deyib ki, ərinin həbsinə səbəb onun Azərbaycan türkcəsində təhsil uğrunda mübarizəsidir.

"Türklüyünə görə deyirlər: "Ruhani paltarı geymə, biz deyəni elə". Əzimi-Qədim də onların sözünə baxmır, bildirir ki, ana yurdumdan dönmərəm, mənim uşaqlarım gərək türkcə oxuya. Gərək televiziyalarımız türkcə verilişlər yayımlasın. Uşaqlarımızın kitabları, yazıları türkcə olsun və onlar bu dildə təhsil alsınlar". Bu yolda fədakardır. Mən də onunla fəxr edirəm", - deyə Ruqəyya xanım söyləyib.

Bu azərbaycanlı din xadiminin iki azyaşlı uşağı var. Qızı Fatimə bu il üçüncü sinfə gedəcək. 6 yaşlı oğlu Əli isə cari ildə yabançı dildə "ana" sözünü yazmağı öyrənəcək. Fatimə müsahibəsində deyib ki, məktəbdə dərslərin farsca keçilməsindən narazıdır. "Dərslərin farsca deyil, türkcə keçilməsini istəyirəm. Mən istəyirəm ki, hər işimiz türkcə olsun. Dostlarımın hamısı türkdür, ancaq bizdən farsca danışmağı tələb edirlər. Mən türkcəni farscadan daha yaxşı bilirəm" deyən Fatimə atasının həbsinin səbəbindən danışıb: "Qardaşıma yalandan dedi ki, polislərə dərs deməyə gedir. Amma mən onun hara getdiyini bilirəm. O, türklərin yanına, türkcə dərs deməyə gedib..."

Ötən gün Azərbaycan Milli Partiyası yeni dərs ilinin başlanması ilə bağlı bildiriş yayıb. Təbrizdən yayıldığı bildirilən həmin müraciətdə deyilir: "Sentyabrın 23-ü İran adlı zindanda fars olmayan millətlərin assimilyasiya siyasətini anladan gündür. Bu günü həm sevinc, həm də hüznlə başlamaq lazımdır. Sevinclidir, çünki Tehran hakimiyyətinin və fars şovinizminin birgə yürütdüyü milli əritmə siyasətinə qarşı etiraz çıxışları daha da kütləviləşir, bu isə bizi milli haqlarımızın təmini uğrunda qələbəyə yaxınlaşdırır. Hüznlüdür, çünki türk övladlarını məcburi halda fars şovinistlərinin qulluğuna göndərəcəyik. Sevincimizi bayrama çevirmək, hüznümüzü bitirmək üçün bu günə birlikdə etiraz etməliyik".

Bildiriş müəllifləri sentyabrın 23-də (mehrin 1-də) Güney Azərbaycan məktəblərində bir sıra etiraz aksiyalarının keçiriləcəyini bəyan ediblər. ayna

                               " اورمــوآشیـــق مـکــتبینه بــیر بــاخــیش"

 آشیق دهقان اورموی

1934 ایلینده اورمیه نین اییدیر کؤیونده دونیایا گلن آشیق دهقان باباسینین آدی غولام حسین ،آناسینین آدی ماه جبیندیر.

.دهقانین اوچ اوشاقی اولارکن ،بؤیوک اوغلونا اوستادی فرهادین آدین وئرمیشدیر دیگر اوشاقلاری بهرام و شهرامدیر.آناسی چوجوقکن دویونلرده آشیقلاری دینلییره ک بویوموش،،اونلاری دینلییر ه ک بئش خالق حیکایه سی بینینه آلمیشدیر. بو حیکایه لری آنا اولدوکتان سونرا اوغلو محمد حسین دهقانا اؤیره درک آشیق ادبیاتی سئوگیسی وئرمیشدیر، دهقان آناسی نین بو توتومو سایه سینده آشیقلیغا کؤنول وئرمیشدیر.

باباسی دین گؤره ویسی اولدوغو ایچون اونون ساز چالماسینا ایسته مه میشدیر و ائولرینه گلن دوستلار آشیق کیمی محمدالدین نین سازینی آلیب گیزلی گیزلی چالاراق، ساز چالمایی اویرنمیشدیر...باباسینان گیزلی ساز چالاراق  اونون سازینی الینده ن  آلیب داشلارا ووراراق پارچالامیشدیر بئشینجی سازی  پارچالامیشدان سونرا، اوغلونون بو سئودادان واز کئچمیین نی آنلایان بابا ، دهقانا ساز چالما اجازه سی وئرمیشدیرو 16 یاشیندا آشیق فرهاددین یانینا اوستاداولاراق تاپشیرمیشدیر 15 ایل اونون یانیندا ساز سؤز درسی آلاراق اورمیه  آشیقلار توپلوموندا اولموشدور.

اورمیه رادیو استودیوسو قورولدوقدا ایلک آشیق پروقرامی اونا وئریلمیش، و او اوچ تورکو-کسمه دیوانی ، گؤزللمه تاجیری اوخوموشدور.واوندان سونرا اورمیه تلویزیونو قورولاندا چالیشمایا اورادا  باشلامیشدیر و30 ایلدن بری دیر کی رادیو و تلویزیون صانات کاری اولاراق چالیشیر. بیر چوخ اولوسلار آراسی و ایران داخیلینده یاریشمالارا قاتیلمیش  اون بیر میدال آلمیشدیر اونون ان بؤیوک اؤدولی،اوستادی آشیق فرهاد سلیمینین سازینی اونا وئرمیشدیلر.تورک آشیقلیق وارلیغی نین اورمیه  اوجاغینین اؤندری اولان دهقان، اوستا مالی تورکو و حیکایه لری یاشادیب سؤیله ین بیر اوستادیر.آشیق فرهادان 40 خالق حیکایه سی ا‍ؤیره نن  اؤزو حیکایه  وشعیر یازماقدادا اوزماندیر.

دهقاندان ایکی بند شعیر:

سنسن اؤز اثـرینده یوسیفی ســانی

حوریلر سولــــطانی ملــــکلر خـــــانی

سالیرسان صــحرایا شیخی صــنعانی

کئج ائتسن لیقابین او ساعت ساعت

                                گـــــؤروم دولانـــــایدی چرخـــی فلکین

                                یاندیردین سن آشیق دهـقان اوره کین

                                قبول اولــماز حاق یـــولوندا دیـــــله یین

                                آلـــمایان کــــــؤنلومو او ساعت ساعت

 آشیق اوهاننس یوسوفی

یوسوفی1927 اورمیه شهرینین دیزه تکیه کندینده ،یوز ایللردن بری دیر تورک آشیقلیق وارلیغینین خادیمی اولان ارمنی بیر آئیله ده دونیایا گلمیشدیر. ددسی نین آدی ایشو، باباسینسن آدی آشیق یعقوبدور.

یوسوفی،دونیایا گلدیگی دیزه تکیه ده بئش ایل اؤیره تیم گؤرموشدور.اون یاشینان ایتیبارن ساز چالماغا باشلامیشدیر. ایلک ساز و آشیقلیق گله نیی درسلرینی باباسی آشیق یعقوبدان آلمیشدیر.. اون بئش یاشیندا باباسینی الده ن وئرمیشدیر.باباسینین اؤلوموندن سونرا اورمیه یه گئدمیش،باباسینیین یولداشلاریندان اوستاد آشیق فرهاددان ساز،سؤز درسی  آلمایا باشلامیشدیر. اون یئدی یاشیندان ایتیبارن دویون درنه لرینده میدان آلمیشدیر. 2006 ایلی اعتیباری ایله 62 ایلدن بری دیر تورک آشیقلیق وارلیغینا خیدمت ائدتمک ده دیر. و بون دا دئمک اولار کی یوسوفی ایرانین دوولت اؤدول آلمیش آشیقلارینداندیر.

47 خالق حیکایه سی، 72 آشیق هاواسی بیلمه کده دیر.ایرانین اورمیه، شیراز، تهران ،ایصفهان ،؛اردبیل، تبریز کیمی  شهرلرینه دویون درنه کلرینه قاتیلتب ،ساز چالیب تورکو اوخویوب،حیکایه آلناتاردی آیریجا اولوسال و میحللی تلویزیونلاردا پروقرام ی اولوب و و سیناما فیلیملرینده رول آلمیشدیر. تورک خالق حیکایه سی اساسیندا چکیمی اولان "ساوالان" فیلیمینده کوراوغلو رولو اوینامیش هم حیکایه یی آلناتمیش  هم ده حیکایه نین تورکولرینی اوخوموشدور .

دؤرد آشیق یئتیشمیشدیر. ایکی سی قاراپاپاق تورکلریندن آشیق محمد علی محمدی و آشیق ریضا پوینده، دیگرلری ایسه آذری تورکلریندن آشیق ذولفعلی ایله ارمنی آشیقلاردان آشیق آنترانیکدیر . آشیق آنترانیک اؤلموش  دیگرلری یاشاماکدادیلار.

آشیق یوسوفی نین الینده ایستیفاده ائدن ایکی ساز واردیر بیریسی باباسیندان قالان 153 ایللیک عثمانلی دؤنمی سازیدیر. بو سازی ارمنی سازبینت پیره دوزه تمیشدیر دیگری ایسه اونلو ارمنی سازبینت داداش بایرامیانین دوزه تیغی 47 ایللیک سازدیر.

عثمانلی اوردوسو ،اورمیه و سولدوز بؤلگه سینده خالقی ارمنی و جئلولوق باسقی و چئتیلریندن قوروماق ایچون  گلدیگینده یوسوفی نین دده سی  ایشو، اوستونده آی اولدوز  حک اولان سازایله تورک اوردوسونون اؤنونه چیخاراق  تورک اوردوسونا کوراوغلو هاواسی ایله قارشیلامیشدیر.

بیر شعیر یوسوفی دن:

                                                             یاواش یاواش

تارلاشیب گوزلریم گؤرمه ییر گــــوزوم

ایــکی اوچ ائـــدیب ،تـــیتریــــییر دیزیم

جاوانــــلار ایچینده کئچمییر ســــؤزوم

یئتیشیر یئتمیشه یاش یاواش یاواش

                              بیر ده اله دوشمز جـــوانلیق،کـــؤچدو

                               قامتیم دال اولدو، گــــــؤزه تار دوشدو

                              همسین اولانلاریم همیسی کــؤچدو،

                              بــیزه خبر گـــلدی کــــؤچ یاواش یاواش

 قایناق:2006 مارت 18 علی قافقاسیالی  آنکارا اونیویرسیته سی

انواع شعر آشقي در زبان تركي

با اقتباس و دخل و تصرف از مقاله حسين حسيني نثار

1ـ ويژگي‌هاي كلي شعر آشيقي

شعر آشيقي علي رغم فرم و شكل ساده اش مفاهيم عميق فلسفي، ديني، انساني، احساسي، اجتماعي و گاه بنا بر نياز زمان و محيط، مفاهيم سياسي را در خود پرورانده است. براي نمونه مي‌توان به نوعي شعر از شعر آشيقي اشاره كرد كه بر اساس حروف نهاده شده است. اين نوع شعر برگرفته از فلسفه نهضت " حروفي گري " است كه توسط شاعر مبارز و عارف بزرگ " نعيمي " و به دنبال او " عمادالدين نسيمي " بنياد شده است.

دكتر جواد هيئت پژوهشگر فرهنگ و فولكلور آذربايجان، ويژگي هاي آشيق ها و شعر آشيقي را به شكل زير بيان مي كند:

1ـ آشيق ها، نوازنده ساز و شاعراني هستند كه اشعارشان را با ساز مي خوانند.

2ـ شاعر ساز (آشيق)، عموما اشعار خود را با اوزان هجائي سروده‌اند.

3ـ زبان شعري آنها سليس و نسبتا تركي خالص است.

4ـ آشيق ها شعر و موسيقي را يك اثر واحد مي دانند و هنگام سرودن شعر، آهنگ آن را نيز مي سازند .

5 ـ آشيق ها اشعار خود و ديگر آشيق‌ها را در بين مردم انتشار مي دهند.

6ـ در شعر آشيقي، آرزوها، اميدها، زندگي و معيشت، جهان بيني، مبارزه و گاه مسائل ديني به شكل بديعي منعكس مي شود.

درخشان ترين دوره تاريخي شعر آشيقي، دوره سلطنت شاه اسماعيل صفوي است. توجه شاه اسماعيل صفوي متخلص به ختائي به گسترش شعر و ادب تركي باعث شد، شعر آشيقي كه از نظر موسيقي و زبان اصالت بيشتري داشت، متداول شود. اين اصالت پيامد زباني ساده، روشن و در عين حال زيبا و وزني هجائي است.

انواع شعر آشيقي:

1ـ قوشما

قوشما رايج ترين شعر آشيقي است. هر قوشما 3 الي 6 بند و هر بند داراي چهار مصرع است. در بند آخر نام شاعر مي آيد. هر مصراع يازده هجا است و قافيه ها اينگونه مي آيند: آ ـ ب ـ و ـ ب ـ ق ـ ق ـ ق ـ ب ـ د ـ د ـ د ـ ب، و ...

قوشما به مثابه غزل در شعر و ادبيات مكتوب است. به مصراع هائي كه " قافيه اصلي " در آن آمده است، باغلاما "گفته مي شود. قوشما بر اساس مضامين خود به سه دسته تقسيم مي‌شود:

الف ـ گؤزه‏ل لمه: كه موضوع آن عشق، محبت، احساسات عاطفي و غيره است.ب ـ قوچاقلاما: كه موضوع آن جنگ، شجاعت و قهرماني است.

ج ـ آغي: كه مضمون آن عزا، ماتم و مرگ است.

قوشماها از لحاظ فرم و شكل نيز به انواع مختلفي تقسيم مي شوند، مثل " »قوشا ياپراق«، " »گوللو«، "»آياقلي« " و غيره.

يك بند از يك نمونه قوشماي "» قوشا ياپراق‏"«:اي وطن،  قوينوندا ازلده‌ن مني

بسله دين ايستكلي آنالار كيمي

قان آغلارام سندن دوشسم ايراغا

آنادان آيريلان بالالار كيمي

ترجمه: اي وطن از ازل مرا در آغوش خويش پروردي/ چون مادران مهربان/ خون مي‌گريم اگر از تو جدا شوم/ چون كودكاني كه از مادر خود دور مي افتند. "

آشيق عزيز شهنازي

2 ـ گرايلي

اينگونه شعر آشيقي بين 3 تا 7 بند است و هر بند از چهار مصرع هشت هجائي تشكيل مي شود. قافيه ها و رديف‌ها همانند قوشما است. گرايلي از نظر موسيقي روانترين و رقصان‌ترين وزن و آهنگ را دارد.

يك بند از يك نمونه اين نوع شعر آشيقي: "

»قشم« " گليب زيارته

اجازه وئر ، غريب آغا

قوي يئتيشسين سعادته

اجازه وئر غريب آغا

ترجمه: "»قشم«" به زيارتت آمده است/ اجازه بده امام غريب/ بگذار او نيز به سعادت برسد/ اجازه بده امام غريب

" آشيق قشم جعفري

3 ـ تجنيس

در اين نوع شعر قافيه ها از جناس برخوردارند. تجنيس اوج قابليت و مهارت و استادي آشيق به شمار مي‌آيد. در اين نوع شعر مفاهيمي عميق در عين حال معما گونه بكار گرفته مي‌شود. در تجنيس آنچه بيشتر مد نظر است آرايه‌هاي ادبي و صنايع لفظي در شعر است. آشيق ها در مقابله و روياروئي با همديگر براي به زانو درآوردن حريف بيشتر به اين نوع شعر مي پردازند.

اساتيد ادبيات آشيقي چون " »خسته قاسيم«، "»آشيق علعسگر«، »عاباس توفارقانلي« ، "»آشيق قشم« " و ديگران در اين نوع شعرهايشان عمق دانسته هاي علمي، تاريخي، ادبي و اجتماعي خود را نشان داده اند. براي آزمودن يك آشيق كافي است از او شعر تجنيس خواسته شود.

يك بند از يك نمونه شعر تجنيس:

بير گؤزلين جمالينا ماييلم

نه مدت دير گؤزل مندن يايينير

من قوربانام آغ اوزونده او خالا

زنخدانين شعله گاهي يايي نور

ترجمه: مفتون جمال دلبري هستم/ كه مدت هاست از من گريزان است/ فداي آن خالي شوم كه بر چهره سفيد اوست/ و شعله‌گاه زنخدانش كه نور مي‌افشاند.

خسته قاسيم

4 ـ اوستاد نامه

استادنامه ها شامل پند و نصيحت، تشويق به خوبي، عقل، كمال و فضايل انساني است. در اين نوع شعر به بي اعتباري و ناپايداري دنيا، ماندگاري نام نيك پرداخته مي شود و با مثال آوردن پادشاهان و فرمانروايان گذشته چون قارون، سليمان، اسكندر و غيره مردم به پرهيز از حرص و طمع نسبت به مال دنيا دعوت مي شوند. اغلب موضوعات ديني و عرفاني در اين نوع شعر آشيقي انعكاس پيدا مي كند. استادنامه ها پيش از آغاز داستان توسط آشيق ها با ساز و آواز خوانده مي شوند و اين خود اهميت اين نوع شعر را در نزد آشيق ها معلوم مي‌دارد.

يك بند از يك نمونه شعر استادنامه:

يوز ايل ده اولاسان بير باغا باغبان

آخير سرانجامي باغ سنه قالماز

نه جان قالار جسدينين ايچينده

نه ده كي جسدين ساغ سنه قالماز

ترجمه: اگر صد سال هم باغبان باغي باشي/ سرانجام باغ براي تو نمي ماند/ نه جان در جسدش ماندگار مي شود/ نه جسمت سالم مي ماند.

" آشيق صمد

5 ـ دئييشمه

دئييشمه به نوعي از شعر آشيقي گفته مي شود كه به شكل سئوال و جواب يا گفت و گو و مناظره باشد. در اين شعر مهارت، علم و استعداد آشيق ها محك زده مي شود. در مجالس بزرگ و در مقابل تعداد زيادي از مردم آشيق ها به مناظره مي پردازند. در ابتداي كار آشيق‌ها شرط مي بندند كه طرف بازنده، سازش را تحويل داده حتي ديگر به آشيقي نپردازد. سپس با ساز و آواز سئوالاتي از همديگر (به نوبت) مي‌كنند. در اين نوع شعر كسي برنده از ميدان خارج مي شود كه اولا نسبت به مسائل ديني، تاريخي، ادبي، اجتماعي و مسائل متفرقه آگاهي بيشتري داشته باشد و ثانيا بتواند بداهتا معلومات خود را به شكل شعر، آن هم با رديف و قافيه و وزن شعر طرف مقابل بيان كند.

يك نمونه از مناظره بين آشيق ها " »خسته قاسيم« " و »لزگي احمد«:

خسته قاسيم:

او كيمدير كي، اوتوزوندا جوان دير

اون بئشينده قوجالاني اؤلودور

او نه دير كي ديلي آيري، سؤزو بير

او هانسي دريادير ايچي دولودور؟

ترجمه: آن چيست كه سي روزه اش جوان است/ ولي پانزده روزه اش پير و بزرگ/ آن چيست كه زبانش شكافته، اما حرفش يكي است/ آن كدام درياست كه پر و انباشته است؟

لزگي احمد:

او آي دير كي اوتوزوندا جوان دير

 اون بئشينده قوجالاني اؤلودور

او قلم دير، ديلي آيري، سؤزو بير

علم درياسي هر دريادان دولودور.

ترجمه: آن ماه است كه در سي روزگي جوان است/ و در پانزده روزگي اش پير و بزرگتر/ آن قلم است كه زبانش شكافته ولي حرفش يكي است/ و درياي علم از هر دريائي پرتر است.

7 ـ ديواني

شعر ديواني نسبت به انواع ديگر شعر آشيقي از قدمت بيشتري برخوردار است. اين نوع شعر در تعداد بندها آزاد است و هر بند از چهار مصرع 15 هجائي تشكيل مي شود. گاه اين مصرع ها به علت طولاني بودنشان به دو قسمت تقسيم مي‌شوند. مصرع هاي اول، دوم و چهارم در بند اول هم قافيه و مصرع سوم آزاد است. بند هاي بعدي مانند " »قوشما«" و " »گرايلي«" است. »ديواني« " نام چند آهنگ موسيقي آشيقي نيز هست. يك بند از يك نمونه شعر ديواني:

 دلي كؤنول شروع ائيله ابتدا بسم الله/ هر ايش گؤرسن اول سؤيله بو دنياده بسم الله/ اوزو بير دير، آدي مين بير لا شريك و لا مكان/ هاردا قالسان گردابده يئتر داده بسم الله

ترجمه: دل ديوانه از ابتدا با نام خدا شروع كن/ هر كاري كه مي كني اول بگو بسم الله /خودش يكي است و نامش هزار و يك ، لاشريك و لا مكان است./ هر كجا در گرداب ماندي او به دادت مي رسد. آشيق عزيز شهنازي

8 ـ تصنيف

شعري است ساده، روشن، زيبا و شيرين. هر بند از چهر مصرع پنج هجائي (گاه از پنج مصرع چهار هجائي) تشكيل مي‏شود. مضمون عمده آن تغزلي و ليريك است . يك بند از يك نمونه شعر تصنيف :آغلاييب گوللم/ گؤز ياشين سيللم/ قوربان كسيللم/ سن بيزه گلسن

ترجمه: مي گريم و مي خندم/ اشكهايم را پاك مي كنم/ قرباني تو مي شوم/ اگر به خانه ما بيائي." ملا جمعه

9ـ قيامت احوالاتي(احوالات روز قيامت)

در اين نوع شعر همچنانكه از نامش پيدا است از حوادث و مسائل روز قيامت و محشر خبر داده مي شود. بدكاران به كيفر و نيكوكاران به پاداش بشارت داده مي شوند. آشيق ها در اين شعر با كنايه و استعاره مردم را از آتش دوزخ مي‌ترسانند و با زبان شيواي شعر آنان را به نيكوكاري، انجام فرائض ديني و پرهيز از اعمال زشت دعوت مي‏كنند.يك نمونه از اين شعر:

گناهكار بنده ني يانديراجاق نار/ مومنه داياقدير حي كردگار/ لافتي شأنينده گلدي ذوالفقار/ علي ني هاميدان وجيه گؤروبدور

ترجمه: بنده گناهكار در آتش خواهد سوخت/ خداوند پشتيبان مومن است/ لافتي در شأن علي ( ع ) گفته شده/ و علي زيباتر از همه آمده است. " آشيق قشم "

10ـ معراج نامه

در اين نوع شعر، آشيق از معراج پيامبر ( ص ) صحبت مي‏كند و شرح معراج حضرت محمد (ص) را به زبان شعر بازگو مي‏كند. يك نمونه از اين نمونه شعرامر اولدو جبرئيل وئردي نداني/ بسم الله ذكري ايله اولوندو خطاب/ قرائت اولوندو رسول آللاها/ معبود گؤروشونه ائيله‌دي شتاب

ترجمه: از جانب خداوند به جبرئيل امر شد/ تا بنام خدا به پيامبر ندا دهد/ كه به ديدار معبود بشتابد." آشيق مناف

11ـ وجود نامه

اين نوع شعر به شرح مراحل خلقت و زندگي انسان، دوران كودكي، جواني و پيري مي پردازد. يك بند از يك نمونه از اين نوع شعر :

اصلي بني آدمين وصفين سؤيله ديم/ آتا وجودوندان گلديم آنايا/ آنا بدنينده قان اولدوم دوردوم/ آنا جمل اولدو قالدي وداع يا

ترجمه: وصف بوجود آمدن يك انسان را بگويم/ از وجود پدر به وجود مادر آمدم/ در بدن مادر به خون تبديل شدم/ مادرم مرا حمل كرد. " آشيق واله "

علاوه بر انواع گفته شده شعر، شعر آشيقي گونه‏هاي مختلفي نيز چون " »ترسه حروفات«"، " »عددي ديواني«"، "»كؤلگه‏سيز«"، »"قاريندان چيخما«" و غيره دارد  منابع و مأخذ :

 1ـ الهي قمشه‌اي، مهدي(1368). قرآن كريم، تهران، سازمان تبليغات اسلامي

 2 ـ انديف، پاشا (1992) ، آذربايجان شفاهي خالق ادبياتي، باكو، انتشارات معارف

 3ـ ابوالقاسم پاينده (1356)، نهج الفصاحه، تهران، جاويد

 4ـ سفيدگر شهانقي، حميد، (1376)، " بررسي تاثير معارف ديني در ادبيات آشيقي" ، تبريز، اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان آذربايجان شرقي، كميسيون پژوهشي

 5ـ شهنازي عزيزي(1369) ، بو توپراقلي يام ، تبريز ، ساحل

 6 - شهيدي ، جعفر (1370)، نهج البلاغه، تهران شركت انتشارات علمي و فرهنگي

 7ـ صديقي، امين، " صداي ساز تو ابري شد و گريه نشست، فصل نلمه شعر، شماره 21

8ـ محمدي، جلال، " شعر بومي آذربايجان در يك نما، فصلنامه شعر، شماره 21

 9ـ هيئت، جواد (1367)، آذربايجان شفاهي خالق ادبياتي، تهران، ضميمه مجله وارليق

منبع : كتاب ماه ادبيات و فلسفه، آذر 1379.

Taninmiş Milli Faal Lardan

Firiydun Mehdipur Azadliqa Braxildi

URMU SƏSİ: Güney Azərbaycanin taninmiş milli faal larin dan Firydun Mehdipour 7 ay həps yadixdan sonra şəhrivər ayinin 17 sində urmu həpsxanasindan azadliq biraxildi.

Mehdipur ilk dəfə 1385 inci ilinin mehr ayininin 1 də Ana dilin də təhsil almaqin mən edilməsinə qarşi geçirilən aksiya əsasin da yaxalnmiş və 12 gun urmu itiilatinin həpsxanasin da türlü ruhsal və fiziki işkəncə lərə məuruz qaldiqdan sonra urmu inqilab məhkəməsinin 3 üncü şubəsinin başcisi qazi Huseyn zadə tərəfindən iqdam əlyhə əmniyəti milli və Güney Azərbaycan istiqlal partiyasi (GAİP) la işbirliği itihamiyla 36 ay hepsə ki 30 ayi, 4 il qədər ərtələnir məhkum edilip ki bu hökm 1385 inci ilin bəhmən ayin da təcdide nəzər məhkəməsi tərəfindən onaylanip.

Bu faal 1386 nci ilin xordad ayin 1 də urmu itilat idarəsinin məmur larinin telefon la çağirilişi əsasinda 2 inci dəfə tutuqlanip. Mehdipur 39 Gün həps də qaldiq dan sonra urmu inqilab məhkəməsinin 1 inci şubəsinin başcisi qazi yəhyəvi  tərəfindən iqdam əlyhə əmniyəti milli və 1xordad qiyami üçün bəyaniyə dağitimi və təbliği itihamiyla 4 ay həps cəzasina məhkum edilip. Bu hukm Mehdipurun təcdide nəzər məhkəməsi etdigi etiraz dan sonra həmən məhkəme tərəfin dən 3 ay 1 günə yendirilip. Xatirlatmağ lazimi dir ki Mehdipur hər 2 dəfə tutuqlandiğin da 20 Milyon tümən vəsiyqə qaydi iylə azdilqa braxilip.

Artirmax lazim dir ki bu igid qəhrəman 1387 inci ilin xordad ayinin 1 ində urmu həpsxanasin da galdiği təzig lərə etiraz olaraq və iran adlanan ölkənin quvəyə qəzaiyəsinin başcisi ayət ulah Şahrudinin vərdigi əfin (6aydan az həpis cəzasi olan məhkum larin azadligi və 2 milyon tömən dən də az madi cəzasi olan məhkum larin azadligi) istəyi dadsitan tərəfindən qəbul edilməməsinə etiraz  və xordad qiyamin dəsdəg ləməy üçün  12 Gün acliq aksiyasina başvurmuş və bu 12 gün də midəsi yaralanip və qan qusmuşdu ki onun tədavisi üçün həpsxana yönətici lərinin tərəfindən heç bir iş görülməmişdi.

Mehdipur 39 yaşin da, evli və 2 evlad sahibidir

Mehdipurun dadsitana yazdigi məktub

Bu Qəhrəmanimizin azdliqin ayləsinə və Azərbaycan millətinə qutlu olsun deyip və hami heps də olan milli faal larimizin tez zaman da azadliğini diləyirik

بيانيه دانشجويان آذربايجاني 8 دانشگاه تهران در محكوميت دستگيري هاي اخير دانشجويي

در ماههاي اخير هر روزه خبر دستگيري هاي دامنه دار دانشجويي تيتر سايت ها و گاها نشريات مي شود. هر چند تضييع حقوق دانشجويان و فضاي رعب و وحشت از سايه مهرورزي رژيم شامل حال همه دانشگاههاي كشور بوده است اما دانشگاههاي زنجان، سهند و تبريز وضعيت ويژه اي داشته اند. از نظر اكثر فعالين دانشگاهي در بين دانشگاههاي كشور دانشگاههاي آذربايجان و بويژه دانشگاه تبريز سرزنده ترين و فعال ترين دانشگاه هاي كشور بوده اند كه در آنها جنبش دانشجويي عليرغم دستگيري ها و محروميت ها همچنان در حال رشد و گسترش مي باشد. در طي يك سال اخير در دانشگاه تبريز دهها تن به كميته انظباتي فراخوانده شدند، 4 تن از دانشجويان بعنوان دانشجويان ستاره دار از تحصيل محروم شده و اخيرا 6 تن ديگر از دانشجويان روانه زندان شده اند. خبرها حكايت از ادامه تهديد دانشجويان و خانوداه هاي آنها به دستگيري در روزهاي آتي دارد.

ما دانشجويان آذربايجاني دانشگاههاي تهران با محكوم كردن برخوردهاي صورت گرفته همراهي و همفكري خود را با انديشه ها و آرمان هاي دانشجويان هويت طلب دستگير شده اعلام مي داريم. از خود و از تمام فعالين سياسي مي پرسيم كه تا كي تنها اقدام ما ماهيت واكنشي خواهد داشت؟ آيا تنها كارهاي روزانه ما در انعكاس نسبي اخبار دستگيري ها دردي را درمان خواهد كرد؟ آيا زمان اقدامي متحد فرا نرسيده است؟ آيا دانشگاههاي تهران وظيفه خود را در روزهايي كه دانشگاههاي آذربايجان و بويژه تبريز روزهاي سختي را سپري مي كنند انجام مي دهند؟ آيا ما وظيفه اي در قبال آرمان هاي همفكرانمان نداريم؟

روزهاي آينده و بخصوص مهرماه مي تواند روزهايي تعيين كننده باشد. همه بايد خود را براي اقدامي هماهنگ با تمام جنبش هاي دانشجويي در همه دانشگاهها آماده نماييم.

آذربایجان، باکو / 22  می / خبرگزاری « ترند نیوز»/ خبرنگار: د . خاتین اوغلو / با آنکه تقریبا نیمی از اهالی ایران را ترکهای شهروند این کشور تشکیل می دهند، دولت حاکم ساده ترین حقوق سیاسی و فرهنگی آنها را نیزبه رسمیت نمی شناسد.

علیرضا جوانبخت قولونجو مدافع حقوق بشردرگفتگو با خبرگزاری «ترندنیوز» گفت: " تحقیرو توهین به ترکهای ساکن ایران، فشارهای سیاسی، تبعیض نژادی همچنان درایران ادامه دارد."

روز 22 ماه می سال 2006 دربسیاری از شهرهای ایران دراعتراض به درج کاریکاتوری درروزنامه «ایران» که درآن ترکها را به " سوسک " تشبیه کرده بودند، تظاهرات  گسترده اعتراض آمیزی برگزار شد. بنا به اعلام مدافعان حقوق بشرهر ساله به مناسبت سالگرد این حادثه ترکهای ایران خواهان برگزاری تظاهرات آرام اعتراضی می شوند که دولت مانع از انجام آن می شود.

جوانبخت قولونجو دبیر کمیته دفاع از زندانیان سیاسی ترکهای ایران درگفتگو با خبرگزاری «ترندنیوز» اضافه کرد:" به علت عدم  اجرای وعدهای داده شده  حکومت ایران مبنی بر برپایی و رعایت حقوق اجتماعی ترکهای ایران و دراعتراض به " تفکرات شوونیستی" مردم آذربایجان آماده برگزاری تظاهرات اعتراضی می شوند. "

به گفته وی دربسیاری از شهرهای آذری (ترک) زبان حکومت نظامی اعلام نشده برقرارشده است. ازطرف ماموران امنیتی دولت ایران با منزل فعالان ترک آذربایجانی تماس تلفنی برقرار شده و از آنها خواسته شده که در روز22 ماه می از منزل خارج نشوند. همچنین نیروهای امنیتی درشهرهای آذربایجان به حال آماده باش در آورده شده اند و این نیروها به ایجاد رعب و وحشت میان مردم می پردازند.

به گفته این مدافع حقوق بشر حتی درروزهای اخیرتعدادی از فعالان حقوق مدنی و سیاسی ازطرف حکومت ایران بازداشت شده اند.  ازدستگیری علی صدیقی ، جمشید زارع ، حجت عراقی ، سلمان عراقی ، سالار عراقی و اکبر عبداللهی  اطلاع موثق در دست است. ماموران امنیتی با استفاده از تلفن ضمن مرعوب ساختن افراد فعال، از آنها می خواهند که دراعتراضات «22 می» شرکت نکنند.

براساس اطلاعات غیر رسمی درحال حاضر نزدیک به 35 میلیون ترک درایران زندگی می کنند. با این وجود این تعداد کثیر که در واقع اکثریت را در میان ملتهای ساکن ایران را تشکیل می دهند، حق تحصیل به زبان مادری، انتشار مطبوعات به زبان ملی(ترکی) و رسانه های صوتی و تصویری خاص خود را ندارند.

در حال حاضر دهها تن از فعالان ترک آذربایجانی در زندانهای دولت ایران نگهداری می شوند

http://duzli-oghlan.blogfa.com/page/musabiqe.aspx

''قولنجي.قولونجو''

روستاي(دهستان) قولنجي (quluncu) از توابع بخش انزل در 45 کیلومتری شهرستان های سلماس - اروميه مي باشد كه بزرگترين روستا و دهستان استان آذربايجان غربي چه از لحاظ وسعت و چه ازلحاظ جمعيت و خانوار است .كه طبق آخرين سرشماري آمار و نفوس (1385)جمعيت اين روستا بيش از 5۶۰۰ نفر بوده است كه در نوع خود بي نظير مي باشد .

محل درآمد مردم اين دهستان (قولنجي) بيش تر از راه كشاورزي و رانندگي است كه نسبت به نوع خود بيش ترين تعداد كاميون و ماشين هاي سنگين را به خود اختصاص داده است و از اين لحاظ نيز مشهور است .

اين دهستان(قولنجي)كه داراي تاريخي ديرينه است در طول حيات خود ظلم ها و فشارهاي گوناگون را از سوي اقشار مختلف متحمل شده است .در گذشته ارامنه دست به قتل و غارتهاي زيادي در اين روستا زده است كه به همين خاطر اين روستا ، در طي سالهاي 1918و1919 مقر نيروهاي دولت عثماني عليه ارامنه بود . كتابي نيز در همين مورد تحت عنوان "جيلولوق در آذربايجان " كه شرح حال قولنجي را در زير جنايتهاي ارامنه بصورت رمان تاريخي و به نويسندگي " خانم حوريه رحيمي قولنجي " نشان ميدهد نوشته شده است . اين روستا از طرف متحداني ياغي چون كاظم خان قوشچی و اكراد (كردها) نيز بارها مورد هجوم واقع شده است .

در حالي كه اين روستا(قولنجي) بزرگترين دربخش انزل و استان آ.غ ميباشد هيچ توجهي از طرف مسئولين نظام به اين روستا نشده است .

براي مثال اين دهستان (قولنجي) كه پر جمعيت ترين در بخش انزل ميباشد و داراي جمعيتي بالغ بر ۵۶۰۰ نفر است روستاي ديگري بنام قوشچي را كه نصف اين جمعيت را داراست (2900 نفر ) را بعنوان مركز بخش انتخاب و انواع امكانات را از اين روستا (قولنجي) دريغ و به قوشچي واگذار مي كنند.

مردم اين روستا تورك زبان و كوره سني (kürəsünnü)ميباشند.و در طول تاريخ داراي بزرگان بسياري بوده كه از جمله ميتوان به مرحوم "حاج قیلینج خان" ،مرحوم " قاضی محمد بوزقورد " (Qazi  Bozqurd)از شاعران و قهرمانان آذربایجان و قولنجی که مزارشان در ترکیه است(۱۹۴۸-۱۸۸۶)و " حاج عبدارحمن طيار قولنجي "(دده كاتب قولونجو dədə katib ) اشاره كرد كه در حال حاضر در قيد حيات ميباشند .دده کاتب ، عارف و شاعر بزرگ آذربايجان هستند كه سروده هاي ايشان سالهاست كه در زبان مردم و عاشقهاي آذربايجان و آناطولی (anadolu)زمزمه مي شود و تاكنون سه  كتاب از ايشان تحت عنوانهاي "گونوموز آدین " ُ ، " اينجي لي صدف " و " اورمو گؤلو " به چاپ رسيده است .

قولنجی علاوه بر شاعرها و بزرگان گرانقدر،آشيقهاي (عاشق هاي ) بزرگي را نيز داراست كه در مجالس آذربايجان مي توان صداي ساز آذربايجاني(قوپوز) آنها را شنيد كه از جمله ايشان مي توان : آشيق بخشعلي صالحي(كه خود نيز شاعر مي باشند)،آشيق ذكريا ،آشيق يحيي و... نام برد.

قولنجي افتخار اين را داشته است كه میزبان مزار يكي از بزرگان اسلام واز اصحاب پيامبربنام "عبدالله بن حسان خزرجي انصاري مدني " معروف به "ابوالقاسم "كه در بين مردم به "شاه ابوالقاسم " ناميده مي شود ،باشد .علاوه بر مردم قولنجي مردم از شهرها و روستاهاي ديگر نيز براي زيارت ايشان به اين روستا مي آيند .

قولونجو (قولنجی) ، دیار شعر و آشيقهاي آذربايجان