دده کاتبین میللی شعرلریندن بیریسی
"دئمرم"
اولیندن عادتیم دیر سؤزده يالان دئمرم
من توركجه داتيشارام ديله زبان دئمرم
آنام مني اوشاقليقدان تورك ديلي دانيشديريب
آتام منه چؤرك وئريب چؤره گه نان دئمرم...ادامه
اورمودان گئچـن آتـلی
سعيد موغانلی
اورمــودان كـئـچــن آتـلـي ...قيلينجي قانا باتدي... گل اوخو بيزيم ديلي... بيزيم ديل اورمو ديلي... .نازلينين قيوريم ساچلارينين آرديجيلليغيدير او، ساوالانين قارتال قاياسيندان، دوزلو گؤلون عوثمان يومروغونا، ال- اله دوزولموش بالوو يالليسيدير. اورمو دئدييين نازلي خاتينين گؤزهسيندن آخان گوزگولوكدور. آشيق آلمالاريلا، كال قورالاريلا، گيلانارلاريلا چييين چييينه همي ده يئددي ايلليك اوزوملوكلرين سئودا آغيسي و زولا چايينين سالماس گؤزهلليييدير، نئجه آغلاماسين چايلار، چايلارا ، بوتون سئلوولاردان بير ساراي كؤچور و بوتون دنيزلرده سولماز بوغولور، اوندانديكي بوقدهر دوزلودور اورمو، نازليدير اورمو
نييه داريخماسين " آزاد وطن "، نييه باغيرماسين " شهيد صابونچو"، " خان درهسيني" ايكي اوزلو كافتارلار ساغير و ساغير قاليب" سولوق" اوره ييندهكي قاناليقلار ، داها دده كاتيبين دوداغينداكي ساغليقلار " قولونجو" يورمور، اونداكي " گولتپه" لرينه كول سپميشدير قاراقانجيم قودورغانلار.
DƏDƏ KATİB
Türklər Dədəsı və Dədə Ozanların çağdaş varisi olan qocaman şairimiz Dədə Katıb (Hac Əbdorrəhman Təyyar )min üç yüz dördüncü günəş ili tarixin də Azərbaycanın Urmu Şəhərinin Quluncu kəndin-də Anadan olmuş və təhsilatını məktəb də və dini alimlərin yanın da qurtarmış olub .
uzun illər boyodur ki xəlqimizin eləcə də şairlər və aşıqlar bu qocanı Dədə Katıb ilə tanıyırlar və belə liklə dədə katib uzun illərdır ki aşıqların Dədəsı sayılır və onun
şerlərı və siması ilə tanış olmuyan aşıq və şair çox çətın tapılar .onun şöhrətı sərhədlərın arxasında heç də burada olduğuna az dəgilbu şair indi Azərbaycanımızın böyük şairidir və şerlərı illər boyudur ki türk ellərın dillərin də,ayılələr için də,yığınaqlar da və cür bə cür mərasimlər də aşıqların səsləriynən saz (qopuz)ilə oxunur və şerlərı dildən dilə və sinədən dinəyə yayılıb,Azərbaycan da və Anadolu da əzbərlənır və eşidcilərə şəri və insanı bir zoq və səfa verir .
həmən bu şair şerlərin də Quranı Kərimin ayələrın ,Peyğəmbərıb hədislərın(sözlərın) və Əshabların buyurduqlarını şer qalibin də deyib və bütün türk dünyasına yaydırıb .
ama bu şəxsə təkcə bir şair göz ilə baxmamaq . o qədər ki bilirik budur ki bu şəxs çoxlu dini ilimlərinə,lazim hududun da musəllətdır
və millət için-də bir böyük alim şair tanınır. bucur ki Azərbaycanın kəndlərin də və şəhərlərin-də və cür bə cür mərasim və macalislər -də mənbərə çıxaraq bütün musəlmanları (türklərı) vəhdətə, birligə, muhəbbətə,sulha və xusus ilə biz azərbaycanlıları və türklərı türk yaşamaqa gözəl nütq və bəyan ilə dəvət (çağrı) edir ..Dədə katıb quluncu,ərəb,istanbul türkcəsı,azərbaycan türkcəsı kürd və fars dillərinə kamil müsəllət dır. buna görə ,bu arif məxsusistanbulu və ərəbı şerlər də deyib .
dədə katıb dan(quluncu)indiyə qədər üç 3 kitab çapa yetirib . ki birinci kitabı"İNCİLİ SƏDƏF "adıynan ki Aşıq şeri tüplüsüduür və irfanı olmaqında hər bir insanı ürək dən titirədır.bu kitab az bir zaman da oxucusu çox olduquna səbəb,qurtuldu və satış qimətı millət için də neçə bərabərə yetirdi ki bu kitabın ikinci çapı da çıxardlandı .ikinci kitabı ""URMUGÖLÜ" mənzuməsıdır ki çox gözəl və şirin bir kitabdır və azərbvaycanı , gözəl surət də tərif edib .və üçüncü kitabı"GÜNÜMÜZ AYDİN" və buda aşəq şeiriynən barlanıb ,ki insan nəqədər ağız açıb və desə , yenə bu kitaba az deyib. o irfani şeirləri ki hər qapını çalır və açır , və o milliyətçı şeirlərı ki göz yaşları arxıdır.Dədə katibin obiri yazdığı kitablar bu tezlik də çap olacaq

دده کاتیب
پیر طریقت آذربایجان ، پدر شعر ترکی و وارث معرفت : حاج عبدالرحمن طیار (دده کاتیب) در تاریخ 1304 شمسی در روستای قولونجو( قولنجي ) شهر اورمیه دیده به جهان گشوده است . و تحصیلات خود را در مکتب ونزد علمای دینی گذرانده است . .
در طول سالهای متوالی جامعه ترک و شعرا و عاشیق های آذربایجان این پیر طریقت را با نام دده کاتیب میشناسند ، و سالها دده کاتیب به عنوان پدر عاشیق های آذربایجان شناخته شده است. و کمتر کسی پیدا میشود که با شعرها و سیمای او ناآشنا باشد .
ایشان امروز شاعر بزرگ آذربایجان به حساب می آیند وشعرهای ایشان(توركي)، سالهاست كه بر سر زبانهاست و در بين خانواده ها ،مجالس و مراسم هاي گوناگون ميتوان سروده هاي ايشان را همراه با صدای قوپوز آشقها (عاشقها) شنيد و سینه به سینه به نسل جوان منتقل میکنند . اشعار ایشان در آذربايجان (جنوبي و شمالي )و ترکیه (آناطولي) هميشه در سينه ها جاي دارد .
. ایشان آیات قرآن کریم و احادیث حضرت محمد و فرمايشات اصحاب را در قالب شعر بیان کرده و در جهان تورك پراكنده ساخته اند . شعرهاي ملي ( براي آذربايجان و زبان تركي ) به انسان يك احساس بزرگ مي بخشد كه به آذربايجاني و تورك بودن افتخار مي كند .
دده کاتیب قولونجو ، بر زبانهاي عربي ، تركي آذربايجاني ، تركي استانبولي ، فارسي و كردي تسلط كامل دارند و اشعاری هم به زبان ترکی استانبولی و عربی سروده اند . از دده کاتیب تا به حال سه کتاب به نام های "اینجی لی صدف" و "اورمو گؤلو" و "گونوموز آیدین"به چاب رسیده است . .