گزارشی از مراسم بزرگداشت شاعر

 دده کاتیب قولونجو 

به مناسبت تجلیل و تشکر از زحمات بیش از 60 سالانه ی حاج عبد الرحمن طیار قولنجی (دده کاتیب) به عرصه فرهنگ و ادبیات ، مراسم گرامیداشتی از طرف اداره ی ارشاد اسلامی آذربایجان غربی در تاریخ 23/12/87 (روز جمعه) از ساعت 4 الی 30/6  در مسجد محمد رسول الله قولنجی ، بدون حضور مسئولین ارشاد و با حضورواستقبال پرشور  ادبا ، شعرا ، عاشق ها و قشرهای مختلف مردم برگذار گردید.

از طرف مسئولین نیز کسانی همچون حاج قاضی پور نماینده ی مردم شهرستان ارومیه در مجلس،که در سخنرانی خود انتقاد خود را از عملکرد مسئولین نظام در مورد آذربایجان و به خصوص ارومیه و قولنجی اعلام و مورد تشویق همگان قرار گرفت . الماسی بخشدار انزل و حاج آقا بیت الله جعفری نماینده ی سابق مردم ارومیه در مجلس نیز دم از فضایل ایشان زدند  و حاج آقا جعفری شعری را از خود در حق دده کاتیب با نام (گل دده کاتیب=بیا دده کاتیب) بیان نمودند .رئیس نیروی انتظامی شهرستان ارومیه و همراهان و امام جماعات منطقه ی انزل از دیگر شرکت کنندگان در این مراسم بودند.

در ابتدا، آقای عبدالوهاب حبیبی از شعرای قولنجی، با خواندن شعری در جهت توصیف فضایل پیر طریقت آذربایجان ، مجلس را آغاز کردند.

و در طول مراسم شاعرانی چون ، شاعر خداوندگار(با قرائت شعری تحت عنوان دئمه اؤلوب دده کاتیب=نگو مرده است دده کاتیب)،شاعر واحدی که توصیف بعضی از شعرای آذربایجان شمالی و ترکیه ، در مورد دده کاتیب را بیان نمودند ، شاعربابا علی جوانمرد(با نثار شعری با عنوان دده کاتیب به روح پر فیض ایشان) وبهرام اسدی ، شاعر و ناشر کتابهای دده این جمله را گفتند که: زندگانی با شرف ممکن است به کسانی زیادی قسمت شوند ، ولی مرگ باشرف ، چیزی است که هرکس شایستگی آن را ندارد ، ولی آن پیر سخن توانست.و همچنین این مطلب را ذکر کردند  که با سرودن شعرهای زیادی که به حق دده کاتیب ایراد شده  است ، قرار است که کتابی با همین شعرها چاپ شود.

از طرف قشر آشیق های آذربایجان نیز ،آشیق دهقان ، دده کاتیب را بعنوان پدر آشیق ها و فراموش نشدنی از طرف ملت معرفی نمودند.

و سپس جواد جوانبخت قولونجو، به نمایندگی ازجانب جوانان قولونجو (قولونجو گنجلر درنه یی) طی یک سخنرانی،ضمن گفتن این موضوع که فضایل ایشان را نمی توان به راحتی در یک مجلس بیان کرد، نقش دده را علاوه بر شعر و شاعری بر مقام دینیشان اشاره و جایگاه شان را در دیگر مرزها از جمله  ترکیه بیان نمود.

و در پایان مراسم ، امام جمعه قولونجو، ملا عزالدین ابراهیمی ،تشکر خود را از تمام کسانی که در این مراسم شرکت کردند بیان و سپس به نقش کمرنگ حمایت ازحاج عبدالرحمان در زمان زندگانی از جانب مسئولین اشاره و این جمله را گفتند که : اگر حمایت شایسته ی از ایشان می شد ، ما حتما بسیار کتاب دیگر از ایشان در دست داشتیم.سخنان خود را به پایان رساند.

این مراسم که خبرش 2 روز قبل در سطح شهر ارومیه و قولونجو انعکاس شده بود ، با شکوه هر چه بیشتر و با قول اینکه  ، دیگر مراسماتی نیز باید برپا شود ، به پایان رسید .

خبر در گذشت حاج عبدرالرحمان طیار«دده کاتیب» علاوه در خبر گذاریها و روزنامه ها و مجلات آذربایجان جنوبی(فردای ما،ياشاييش،وحدت و ...) در آذربایجان شمالی(باکو) نیز منعکس شد.

در باکو ۲ روزنامه ی ملی این خبر تلخ را به اطلاع مردم رسانده اند.

در زير نيز مقاله ي دو هفته نامه ي وحدت در آذربايجان غربي كه يكي از صفحات خود را به «دده کاتیب» تحت عنوان هر زامان یاشایاجاقدیر،دده کاتیب! اختصاص داده است مي بينيم.

دوهفته نامه دعوت ، در سال 4.شماره 80 ودر تاریخ دوشنبه 19 اسفند 1387

هر زامان یاشيیاجاقدیر

دده کاتیب!

« یارادانین قدرتینه چوخ شوکور                                 نشريه نين كولتورل سرويسي

ایستییب یارادیب اینسان اوغلویام

یوردومو سئورم سویومو دانمام

آذربایجانلیام من موسلمان اوغلویام »

1304-جو گونش ایلینده آذربایجانین انزل ماحالینین یئر آلان قولونجو کندینده بیر اکینچی عائیله سینده دونیایا گؤز آچان حاج عبدرالرحمان طیار«دده کاتیب» آذربایجان تورکجه سینده چوخ ساییدا شعیرلر و اثرلرین یارادانی اولموشدور.

مکتب خانادا عالیم لر یانیندا تحصیل آلان شاعیریمیز، اؤز دوغما توپراغینا و وطنینه اولان عشقی گئت-گئده چوخالمیش و آذربایجان آشیق ادبیاتینی دریندن منیمسه میشدیر.بو اساسدا آز زامان ایچریسینده اونون شعیرلری بوتون غربی آذربایجان آشیقلاری نین ازبری اولموشدور.

چالیشقانلیغی و هر ساحده ماراقلی اولدوغونا گؤره اؤز آنا دیلیندن(آذربایجان تورکجه سی) باشقا عرب،فارس،کورد و ایستانبول تورکجه سی نیده تسلط تاپمیشدیر.

دده کاتیبین دینی اینانجی،یگانه تانریا عشقی و علاقه سی بیر یاندان،دوغما توپراغینا،اصل-کؤکونه باغلیلیغی بیر یاندان اونو یالنیز بیر شاعیر کیمی دئییل بلکه عین زاماندا بیر عالیم،عاریف و روحانی کیمی توپلومو تانیتدیر میشدیر.

مقدس قرآن کیتابی ایله دریندن تانیش اولان«دده کاتیب» هر مجلیس و توپلانتیدا اینسانلاری اؤز دینی مضمونلو اؤیودلر ایله بیرلییه،صفا و صمیمییته،دوستلوغا و ها بئله شرعی وظیفه لرین یئرینه گتیرمه یه هر زامان دعوت ائدیردی.

وطن پرورلیک ، سوی-کؤکه دایانماق و یابانجی مهاجیم دشمن لره قارشی اولماق شاعیرین اساس اؤزللیکریندن ساییلیردی.

اولسون کی اوندان سونرا گلن جاوان خالق شاعیرلریمیز او بؤیوک کیشی نین یولونا دوام وئرنلردن اولوب و اؤز وطنینه هر زامان باغلی قالسینلار نیه کی «قایادان قوپان داش ،دره نین ترکینه دوشر ،یوکسلمز»

بیزده«دعوت»نشریه سینین یازارلار بیرلییی نین عضولری کیمی«دده کاتیب»ین دونیایا دئیشمه سینی بوتون میللتیمیزه باش ساغلیغی وئریب و اونون حؤرمتلی عائیله سینه تانریدان جان ساغلیغی و باش اوجالیق دیله ییریک.

ایلک باهار آیلاری آذربایجانین

آچار باغلاریندا گوللری گؤزل

تاریخ لر یازیبدیر اصالتین

آذری تورکلرینین دیللری گؤزل

دده کاتیب بیرقوجامان تورک شاعیری

آصیل آدی عبدالرحمان طیار اولان شاعیر1925 ایلینده اورمیه نین شاعیر لر و آشیقلار اوجاقی قولونجو کؤیونده دونیایا گلمیشدیر باباسینین آدی جعفر طیاردیر،دوزگون بیرمکتب تحصیلینه تورکیه یه  گئدرکن تورکجه وعربجه یه موسلط اولوب بعضا فارسجا کوردجه دیلینه شعیر و یازی یازاردی.

آیریجا تفسیر حدیث ،کلام و آسترونومی بیلیم داللاریندا  اوزماندیر،آینی زاماندا واعظ حوجاسی اولاراق اورمیه نین چئشیدلی دینی مرکزلرینده واعظ وئرردی.تورک خالق شعیری یازاراق گرچک بیر دده یدی چون خالقین اؤز دیلیجه یازیب  اؤز گرچک دردلرینده ن شعیر یازاردی،

شعیرلرینده دده کاتیب موخلصی قونیه تورک و کولتورادبیات دایره سینین اویه سی اولارکن اونا وئرمیشلر، تامامینی ازبر اولان یاقلاشیق 36000 بیت شعیری واردیر تورک خالق شعیرینین بوتون تورلرینده اثر وئرمیشدیر

دده کاتیب  باتی آذربایجانین و دوغو آنادولو آشیقلاری ایچون بیر میهنگ داشی، کولتور،ادبیات و دوشونجه قایناقیدیر،کیچیکده ن بؤیوگه،شاگیرده ن اوستادا،بوتون آشیقلار اونون شعیرلریندن و یازیلاریندان گوج آلماقدا فایدالانماقدادیلار.

شبهه سیز دیر کی:تورک آشیقلارینین گله نه یی تورک دیلینی، ایسلام دینینین و تاریخی، تورک تاریخی و تورک دونیاسی و ادبیاتی، تورک موسیقی سینی چوخ دوزگون بیله ن اوستاد عصیرلیق بیر تورک چیناری کیمی  بو محیطین آشیقلارینا، شاعیرلرینه یازارلارینا سایه سالماقدا، آیدین فیکری ایله بولگه نی آیدین لاقمادایدی.

او بیزیم اؤندریمیز ،؛سؤز ادبیات قایناقیمیزدیر او مجلیسلرده اولان زامان آشیقلارا،  شاعیرلره ،عیرفان عالمینه قووت  اولوب  سؤز لری ایله مجلیس باشلاردی و اونون سؤزلری ایله بیتردی، امما تاسوف کی  بو ایل بایرام آیینین ایکی سینده دونیا لی آنا دیل گونونده آرخاسیندا گؤز یاشلاری بوراخارکن بیزدن آیریلیب تانریا قووشدو، دده کاتیب خالق ایچینده یاشاماغی باجاردی حالا یاشییر و یاشییاجاقدیر،هله لیک اوچ کیتابی یاییلیب بو آدلارلا"اینجی لی صدف،اورمو گؤلو، گونوموز آیدین" امما هنوزیاییلمامیش مینلرجه شعیری واردیر.و اؤیود، چیخیش  توپلومو کیتابلاری تئز لیکله یاییلاجاقدیر.مکانی نور ایله جننت اولسون.

بیر شعیری:

عاریفلردن سوردوم دونیا احوالیـــن

                                               "آزاد قوشـا بـیـر قفسـدی" دئدیـلــر

عؤمرون اعتیبارین سوال ائیله دیــم

                                                گئدی گلمـز،بیر نفســدی دئدیـلـــر

دئدیم بیـرسرمایه،بیــرده سعـــادت

                                                 دئدیلــر،خوش اخلاق، بیرده قناعـت

دئدیم شوهرت ایچون اولسـاعیبادت

                                                "عاریف دئییــل بول هوسدیر"دئدیلــر

دئدیم دونیا مالی ،دئدیـــلر عیبــرت

                                                دئدیم بس جوانلیــق، دئدیلرفورصـت

دئدیم بس قوجالیـق،دئدیـلر حسرت

                                                  عؤمــرون پاییز یئلی اسدی دئدیلـر

دده کاتیب غم نهالیــــن غم اکــــــه

                                                  غم خرمنین،غم آنباریــن غم اکــــه

عؤمرون سوفرسینن بیر نئچـه تیکـه

                                                  یئدیم دویمامیشدان بسدی دئدیـلـر

http://www.atalay.blogfa.com/post-28.aspx

ده ده کاتب شاعر همه ما بود، همه ایل

حامد عطائی/ امروز سومین روز درگذشت شاعر توانای ترکی سرای اورموی، حاج عبدالرحمان طیار، معروف به ده ده کاتب بود.

آشیق گفت که چگونه ده ده شروع شعرهایش را با آیات قرآن و احادیث زینت می داد و این راز ماندگاری شعرهایش شد و تا او هست و تا آشیقی هست حرفهای ده ده کاتب هم خواهد بود.

گزارش تفصیلی از مراسم ترحیم

شاعر و عارف بزرگ آذربایجانی قولونجولو دده کاتیب

اورمونیوز(۳ اسفند ۱٣٨۷): حاج عبدالرحمان طیار معروف به قولونجولو دده کاتیب شاعر و عارف بزرگ آذربایجانی و رهبر معنوی طوایف کوره سوننی و صدها هزار ترک سنی مذهب آذربایجان غربی روز جمعه دوم اسفندماه ۱۳۸۷ درسن ۸۴ سالگی در بیمارستان آذربایجان ارومیه در گذشت. مراسم ترحیم این استاد آذربایجانی با حضور چشمگیر هزاران نفر از اهالی شهرها و روستاهای اورمیه٬ سلماس٬ نقده٬ شبستر و خوی و جمعیت بزرگی از فرهنگ دوستان٬ فعالین اجتماعی-سیاسی٬ شعرا و ادیبان آذربایجانی از شهرهای یاد شده و همچنین تبریز٬ برخی از شخصیتهای سیاسی٬ نمایندگان مجلس و شورای شهر ارومیه عصر جمعه دوم اسفندماه ۱۳۸۷ در مسجد قصبه قولونجو (قولنجی) در ۴۷ کیلومتری ارومیه برگزار گردید.

در این مراسم شخصیتهای آذربایجانی از جمله سید سلیمان ذاکر و نادر قاضی پور نمایندگان مجلس از شهرستان اورمیه٬ محمد حضرت پور نایب رئیس شورای شهر ارومیه٬ آشیق دهقان استاد مشهور سبک آشیقی ارومیه٬ حمید شافعی از ترکهای سنی مذهب و مدیر مؤسسه فرهنگی پلمپ شده بیلیم یولو اورمیه٬ آشیق مناف ماحمود اوغلو از شاعران و آشیقهای مشهور کوره سوننی٬ موللا عزالدین فرامرزپور٬حاج صالح رحیمی و اسماعیل بهرامی از شاعران و شخصیتهای فرهنگی سولدوز (نقده)٬ دکتر رضا رحیمی قولونجو و ... سخنرانی کرده و دده کاتیب را افتخار فرهنگ آذربایجان و جهان ترک معرفی نمودند. همچنین پیام تسلیت علی مطهری نماینده مجلس از شهرستان شبستر و علی ملازاده فعال سیاسی ارومیه ای و شورای قولونجو قرائت شد.

اعلامیه های مجلس ترحیم به زبان ترکی آذربایجانی از طرف طایفه های طیار و جوانبخت قولونجو و اعلامیه ها و پلاکاردهای دیگر از طرف کانونها و جمعیتهای مختلف آذربایجانی پخش شده و تصویری بسیار بزرگ از دده کاتیب با شعر ترکی و عبارت « باشین ساغ اولسون آذربایجان» در محل مراسم نصب شده بود. همچنین انتشارات یاز به سرپرستی بهرام اسدی با چاپ و پخش تراکتی با عکس دده کاتیب و اشعار وی یا این شاعر را گرامی داشته بود.

بعضی از شخصیتهای فرهنگی به علت تدارکات ضعیف در مراسم تشیع و تدفین این شاعر مشهور و عارف آذربایجانی اعتراض خود را به مسئولین و نمایندگان مجلس حاضر در جلسه اعلام کردند. آنها اشاره کردند که امکانات موجود از جمله قطعه ویژه هنرمندان و شاعران در شهرهای فارس نشین در اورمیه و سایر شهرهای آذربایجان ایجاد نشده است.

به نقل از منابع موثق با توجه به مصادف شدن در گذشت دده کاتیب با روز جهانی زبان مادری٬ و همچنین صدور احکام سنگین قضایی بر علیه ترکهای سنی مذهب روستای « قیزیل خنه یه» که موجبات اعتراض سازمان عفو بین الملل و برخی از دولتهای خارجی را فراهم کرد٬ جهت جلوگیری از تجمع زیاد فعالین آذربایجانی و ترکهای سنی مذهب در مراسم تشییع جنازه و دفن این عارف ترک دستوراتی از طرف مسئولین نهادهای امنیتی صادر شده بود. پیکر این شاعر بزرگ و رهبر معنوی صدها هزار ترک سنی مذهب در آذربایجان غربی با عجله از بیمارستان آذربایجان ارومیه خارج و مراسم تدفین به سرعت برگزار شد که این مسأله مردم و دوستداران وی را غافلگیر کرد. منابع نزدیک به اورمونیوز گزارش دادند که شورای قصبه قولونجو در این مورد از طرف مسئولین بخش انزل اورمیه تهدید شده اند. همچنین الماسی بخشدار بخش انزل ارومیه طی سخنرانی در مسجد قولونجو نسبت به آنچه فعالیتهای پان تورکیستی در بخش انزل و روستای قولونجو نامید هشدار داد. وی با گفتن این جمله  که « جواب پان تورکیست های منطقه را خواهد داد» جوانان قولونجو را تهدید کرد.

فعالین حرکت ملی آذربایجان در شهر اورمیه معتقد هستند که اعمال صورت گرفته در مراسم تدفین و یاد بود این شاعر و عارف آذربایجانی تحت فشار و برای جلو گیری از حضور فعالین ملی بوده است. لازم به ذکر است مقامات سیاسی و امنیتی بارها در مقابل چاپ آثار و سخنرانی های دده کاتیب سنگ اندازی کرده بودند و بنا به منایع نزدیک به دده کاتیب صدا و سیمای استان آذربایجان غربی که خود را آماده کرده بود در روزهای پایانی عمر این استاد شعر و ادب آذربایجان با او مصاحبه ای انجام دهد برنامه خود را به دستور حراست صدا و سیما لغو کرد.

مقامات محلی حکومتی همواره از دده کاتیب به عنوان رهبر معنوی ترکهای سنی مذهب و به علت نفوذ فوق العاده او در بین بسیاری از اهالی ارومیه٬ سولدوز٬ سلماس٬ خوی٬ شبستر و حتی بعضی از روستاهای یوکسک اووا٬ باش قالا٬ اؤزآلپ و بخشهای و شهر وان در ترکیه هراس داشته اند. این در حالیست که دده کاتیب در بین برخی از مدیران ارشد ادارات و نمایندگان سابق و فعلی در استان آذربایجان غربی صابب نفوذ زیادی بود. او در سالهای قبل از انقلاب ۱۹۷۹ و همچنین بعد از انقلاب اسلامی چندین بار توسط سازمانهای امنیت و اطلاعات ایران بازداشت شده و حبسهای طولانی مدت را تحمل کرده بود. وی چندین سال در شهرهای مختلف ترکیه٬ در تبعید زندگی کرده است.

شاعران دایره ادبیات شهر قونیه ترکیه او را که از تخلص کاتیب استفاده می کرد « دده کاتیب» نامیدند. سه کتاب « اینجیلی صدف»٬ «اورمو گؤلو» و « گونوموز آیدین» از دده کاتیب چاپ شده است. با این حال اشعار او بیشتر به عنوان جزئی از فرهنگ شفاهی آذربایجان غربی مشهور هستند. وی حدود ۶ دهه از عمر خود را به سرودن شعر مشغول بوده است.

به گزارش شبکه تلویزیون استان آذربایجان غربی مراسم ترحیم این استاد بزرگ روز یکشنبه چهارم اسفندماه نیز در قصبه قولونجو (قولنجی) اورمیه ادامه خواهد یافت.

 گروه خبری اورمونیوز در گذشت این عالم دنیای ترک را تسلیت می گوید

http://transindex.org/index.php?q=aHR0cDovL3VybWl5ZS5ibG9nZmEuY29t&hl=3ed

آذربایجان باشین ساغ اولسون

دولو گؤزلر و غملی اوره کلر ایله ائلیمیزین موحتشم آتاسی،آذربایجان شعرینین سوتونو ، بؤیوک دین عالیمی،قوجامان و اولو شاعیریمیز  حاج عبدرالرحمن طیار قولونجو « دده کاتب» مرحمون،تانرینین رحمتینه قوووشماسین بوتون او مرحومو سئونلرین اطلاعیسیناچاتدیریر و بیلدیریریک او مرحومون ترحیم مراسیمی یئللی گون و سود گونو(شنبه و یکشنبه)بایرام آیینین(اسفند)2و3-جو گونو قولونجونون محمد رسول الله مسجیدینده  ، و آراگون(سه شنبه)بایرام آیینین (اسفند) 6 –جی گونو ساعات 3-6 اورمیه شهرینین  سوننولر مسجیدینده(امام شافعی) قورولاجاق دیر.

با چشمان پر از اشک و با دلهایی غم زده ، به اطلاع می رساند که مراسم ترحیم  پدر بزرگ ملت تورک،سوتون شعر آذربایجان،عالم بزرگ دینی، و شاعر و پیر طریقت  مرحوم  حاج عبدرالرحمن طیار قولونجو « دده کاتب» روزهای شنبه و یکشنبه  ، 3و4 اسفند در مسجد محمد رسول الله  قولنجی(قولونجو) و روز سه شنبه ، 6 اسفند در مسجد سونولر(امام شافعی) اورمیه  برگزار خواهد شد.

    آذربایجان آذربایجان آذربایجان

گؤز یاشلار یئنه تؤکولدو

آذربایجان و تورک بالالارین بو جمعه گونو،دده سی ، آتاسی ،باباسی و اؤیود وئره نی بو دونیادان کؤچدو.

دده کاتیب...شعر دده م.قوجامان دده م.سس لی و هارای لی دده دم.

ای آذربایجان بالالاری .قالخین آیاغا.